«ابن جزرى» صفت «شدّت» را به اين شكل ترسيم كرده است:
«شدّت عبارت است از: امتناع صدا از جارى شدن در [مخرج‌] حروف و اين صفت از صفات قوّت است». «١» حروف شدّت از اين قرار است: «همزه، باء، تاء، جيم، دال، طاء، قاف و كاف».
عدّه‌اى از زبانشناسان و پژوهشگران تجويد براى به خاطر سپارى اين حروف، جملاتى را وضع كرده‌اند. مانند: «اجِدْ قَطّ بَكَتْ»؛ يعنى: «تنها نيكويى كن، به گريه مى‌افتد». يا جمله «اجَدْتُ طَبَقَك» به معنى: «طبق تو را نيكو يافتم».
صفت «رخوت» و حروف آن: رخوت در لغت يعنى «نرمى و سستى». سيبويه در معناى اصطلاحى آن چنين مى‌نويسد:
«به هنگام تلفظ حروف‌رخوت، درصورت‌تمايل مى‌توانى صدا رادرآن‌جارى‌كنى». «٢» بنابراين دسته‌اى از حروف در هنگام توليد، صدايشان كشيده مى‌شود و به تعبيرى ديگر، صدايشان حبس نمى‌شود. پس نتيجه مى‌گيريم كه حروف رخوت، ضدّ حروف شدت و در مقابل آن است. صفت رخوت را «رَخاوه» هم مى‌گويند.
آواهاى داراى رخوت را چنين شمرده‌اند: «ثاء، حاء، خاء، ذال، زاى، سين، شين، صاد، ضاد، ظاء، غين، فاء، واو، هاء و ياء».
تعريف سيبويه و تحليل آواشناسان‌ سيبويه در تعريف حروف شدّت مى‌گويد:
«الشَّدِيدُ هُوَ الَّذِى جْ‌نَعُ الصَّوْتَ انْ پْ‌رِىَ فِيهِ» شديد آن چيزى است كه مانع جريان يافتن صدا در مخرج خود مى‌شود.