پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ١٤٢
است. چنانچه بيشتر قاريان مصرى نيز آن را به صورت مهموس مىخوانند. ولى در كتابهاى قراءت آمده است كه قاف يكى از حروف مهجور است. برخى از قاريان ممتاز و برجسته مصرى اين حرف را با صفت جهر و به طور صحيح تلفظ مىكنند. قاريان بزرگوار قرآن در اين زمينه مىتوانند از نوارهاى قرآن اساتيدى مانند: محمّد صديق مَنْشاوى، عبدالفتاح شَعْشاعى و ... بهره جويند.
«طاء»: آواشناسان طاء را در تلفظ فعلى آن (در بيشتر گويشهاى عربى) با صفت همس مىشناسند. و مىگويند: طاء فرق چندانى با «تاء» ندارد، جز اين كه طاء يكى از آواهاى اطباقى است. ولى از توصيف قدما برداشت مىشود كه طاء قديم شبيه به «دال مفخّم» يعنى شبيه ضاد كنونى مصريهاست.
آنان در تشريح بيشتر نظريه خود مىنويسند: چون تلفظ قديم «طاء» مشكل بوده است در طول زمان در صفات و مخرج آن تغييراتى روى داده است. به اين معنا كه صفت جهر آن به همس تبديل شده و مخرج آن نيز مقدار كمى تغيير يافته است. «١» در تأييد برداشت بالا سخنى از سيبويه نقل مىشود. او در «الكتاب» مىنويسد: «لو لا الاطباق لصارت الطاء دالًا «٢»»، اگر طاء صفت اطباق نداشت به دال تبديل مىشد. لذا قاريان قرآن، حرف طاء را بايد با صفت جهر تلفظ كنند.
٣ و ٤- صفات «شدّت» و «رخوت» تعريف «شدت» و حروف آن: «شدّت» در لغت به معناى «قوّت» است. امّا تعريف اصطلاحى آن از نظر سيبويه چنين است:
«حروف شديد، حروفى هستند كه مانع از جريان يافتن هوا در مخرج خود مىشوند. به همين جهت وقتى مىگويى (الْحَجّ) و پس از آن اراده نمودى صدايت را در تلفظ «جيم» امتداد دهى، صدا جريان پيدا نمىكند» «٣»