پژوهشى در علم تجويد - علامی، ابوالفضل - الصفحة ١٣٥
در تأييد ديدگاه كتاب منح الفكريه، به دو مطلب استدلال مىشود:
الف- ابن جزرى در «النشر» مىنگارد: «و امّا صفات الحروف فمنها المجهوره، و ضدها المهموسه و ...» از كلمه «منها» برمىآيد كه وى قصد بيان تمام صفات را نداشته است، بلكه درصدد بيان صفات مشهور است، زيرا آنها دخالت زيادى در اداى حروف دارند.
ب- ابن جزرى در كتاب «النشر»، هيجده صفت و در «متن الجزريه»، هفده صفت ذاتى (حق حروف) را برمىشمارد، در حالى كه عناوين اين صفات، در دو كتاب ياد شده با هم تفاوت دارد. نام صفات ذاتى حروف در «النشر» چنين است: ١- جهر ٢- همس ٣- شدت ٤- رخاوه ٥- استفال ٦- استعلاء ٧- انفتاح ٨- اطباق (انطباق) ٩- صفير ١٠- قلقله ١١- مدّ ١٢- خفاء ١٣- لين ١٤- انحراف ١٥- غنّه ١٦- تكرير ١٧- تفشّى ١٨- استطاله. «١» ولى در اشعار او در «متن الجزريه»، صفات هفدهگانه چنين آمده است: جهر، همس، استعلاء، استفال، اطباق، انفتاح، شدّت، رخوت، اذلاق، اصمات، صفير، قلقله، لين، انحراف، تكرير، تفشّى و استطاله. «٢» همان گونه كه ديده مىشود در كتاب النّشر، سه صفت «خفاء، مدّ و غنّه» از صفات «ذاتى غير متضاد» شمرده شده است، در حالى كه در اشعار وى نامى از آنها نيست. و از سويى، در اشعار مذكور صفات «اذلاق و اصمات» از صفات «ذاتى متضاد» ذكر شده، ولى در «النشر» اسمى از آنها به ميان نيامده است.
بنابراين، نتيجه مىگيريم كه غرض ابن جزرى از بيان صفات در دو كتاب ياد شده،