نظام الدين نيشابورى مؤلّف تفسير «غرائب القران و رغائب الفرقان» در كتاب «شرح النّظّام»، صفات را بدين قرار ذكر كرده است «١»:
«جهر، همس، شدّت، رخوت (و آنچه كه بين آن است)، اطباق، انفتاح، استعلا، انخفاض (استفال)، اذلاق، اصمات، قلقله، صفير، لين، منحرف، تكرير، هاوى، هَتّه». «٢» ابوالقاسم شاطبى در اشعار خود در كتاب «حِرْزُ الْامَانِى وَ وَجْهُ التَّهَانِى» صفات را به اين ترتيب ذكر كرده است: «جهر، همس، رخاوه، شدّت، انفتاح، اطباق، استفال، استعلاء، صفير، تفشّى، انحراف، تكرير، هاوى و قلقله». «٣» به هر حال، چون در مورد صفات حروف و تعداد آنها نياز به انتخاب نظريه خاصى است، مبنا را نظر «ابن جزرى» قرار مى‌دهيم. او در كتاب پرارج «النشر فى القراآت العشر»، هيجده صفت براى حروف ذكر كرده و به شرح هر كدام از آنها پرداخته است.
ناگفته نماند كه تعداد صفات حروف، محصور به عدد خاصى نيست، بلكه هر عالم لغوى يا اهل تجويد با شناخت حالتهاى حروف و نظر به كيفيت توليد و تلفظ آنها و عقيده گذشتگان در اين باره، صفاتى را معيّن كرده است.
عده‌اى نيز تمام صفات حروف را نقل نكرده‌اند، چنانكه مؤلف كتاب «منح الفكريه» كه شرح بر اشعار «جَزَريه» ابن جزرى است، در مورد صفاتى كه ابن‌جزرى آورده، مى‌نويسد:
«ابن جزرى اين جا فقط صفات مشهور حروف را بيان كرده است. هر چند برخى براى حروف تا چهل و چهار صفت برشمرده‌اند. دسته‌اى در كتابهاى مبسوط بيشتر از آن نوشته‌اند». «٤»