نسبت داد، چه رسد به خود او». «١» به همين دليل، ابن جنّى در كتاب «سِرُّ الصَّنَاعَه» نامى از اصطلاحات و نامگذارى مخارج حروف به ميان نياورده است.
از اين گذشته، سيبويه كه شاگرد نام‌آور خليل بن احمد است، در «الكتاب» مخارج حروف را در راستاى نظر استاد خود، تعريف مى‌كند، ولى اصطلاحات مربوط به نامگذارى آن را مطرح نمى‌كند.
«رُمّانى» كه دوّمين شارح كتاب سيبويه است، باز هيچ يك از اصطلاحات منسوب به خليل را نمى‌آورد. در حالى كه «ابو سعيد سي پژوهشى در علم تجويد ١٣٦ تعداد صفات حروف ص : ١٣٣ رافى» اولين شارح كتاب سيبويه، اصطلاحات خليل بن احمد را هم ذكر مى‌نمايد.
به هر حال ما با بصيرت نسبت به هر دو ديدگاه، اين واژه‌ها را تحليل مى‌كنيم. زيرا اين اصطلاحات به مرور زمان، بر اثر كثرت استعمال متداول شده و لازم است در اطراف آن مقدارى بررسى شود.
نامهاى مخارج حروف‌ از قول خليل بن احمد در «كتاب العين» «٢» ده عنوان كلّى و اصطلاح براى حروف درنظر گرفته شده، كه به تحليل آن مى‌پردازيم.
١- حروف جوفى: خليل، واو ساكن ما قبل مضموم، ياء ساكن ماقبل مكسور، الف و همزه را چهار حرف جوفى مى‌داند. در حالى كه ديگر لغويان و علماى علم قراءت، حروف جوفى را فقط «واو، ياء و الف مدّى» مى‌دانند و همزه را از حروف حلقى قرار داده‌اند؛ كه اين صحيحتر است.
دليل اين امر آن است كه حروف نامبرده از فضاى خالى دهان و حلق اداء مى‌شوند و هنگام توليد، تكيه‌گاهى در جاى خاصى از زبان يا حلق ندارند.
خليل براى سه حرف «واو، ياء و الف مدّى» نام جداگانه «هوائيّه» را نيز برگزيده است.