هنگام تلفظ ضاد، زبان به كام مى‌چسبد و شكل مقعّر به خود مى‌گيرد و اندكى به عقب بر مى‌گردد.
بنابراين، ضاد در تلفظ جديد، يكى از حروف «جهر» با صفت «شدت» است كه همراه اداى آن تارهاى صوتى به حركت درمى‌آيد. سپس هنگام برخورد كنار زبان با پايه دندانهاى ثنايايى بالا، هوا فشرده مشود و وقتى زبان از آن محل برداشته مى‌شود، صداى انفجار مانندى مى‌شنويم كه «ضاد» است، همان‌گونه كه در حال حاضر در مصر رايج است.
تلفظ صحيح ضاد كدام است؟
از توصيف قدما، مانند «خليل بن احمد»، «ابن جِنّى‌»، «سيبويه»، «ابن جَزَرى» استفاده‌مى‌شود كه تلفظ ضاد در قديم با تلفظ كنونى آن در بعضى‌از كشورها مانند: مصر، لبنان و ... تفاوت دارد.
همان‌گونه كه ياد شد در تلفظ مصريها «ضاد» از تماس تيغه زبان با پايه دندانهاى ثناياى بالا ادا شده و داراى صفت شدت است و صداى آن مانند «دال مُفَخَّمْ» است. در حالى‌كه زبان‌شناسان قديم و علماى تجويد، محمل تكوين و مخرج ضاد را از ابتداى كناره زبان و دندانهاى اضراس مى‌دانند. اكثر راويان مى‌گويند؛ تلفظ آن از تماس كناره زبان با دندانهاى اضراس سمت چپ و بعضى مى‌گويند باسمت راست است.، اما از كلام سيبويه استفاده مى‌شود كه هر يك از دو طرف مى‌تواند باشد.
از طرفى ضاد مصريها داراى صفت «شدت» است ولى ضادى كه قدما توصيف كرده‌اند با «رخوت» همراه است.
در جمع‌بندى مباحث مربوط به «ضاد» بايد گفت: بهتر است قاريان قرآن، «ضاد» را آن‌گونه كه قدما توصيف نموده‌اند ادا كنند، زيرا، ملاك قاريان قرآن در تلفظ حروف، تلفظى است كه صحيحتر و فصيحتر باشد و به‌عبارتى به تلفظ اصيل آنها نزديكتر باشد و اين مهم با به‌كار بستن تعريف قدما از مخارج حروف و چگونگى توليد آن مُيَسَّر است.
بنابراين ضاد در تلفظ قديم و فصيح آن آوايى مهجور است و صفت «رخوت» دارد. هنگام تلفظ آن تارهاى صوتى به ارتعاش درمى‌آيد. بعد به‌دليل برخورد اول كناره زبان با دندانهاى اضراس (سمت چپ يا راست)، و جدا شدن آنها از يكديگر- به‌كندى و استطاله- سايشى در مخرج ايجاد شده و صداى حرف ضاد شنيده مى‌شود.