امر به معروف ونهى از منكر - سروش، محمد - الصفحة ٨٧
اعِدّوُا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍّ» «١» بهرهگيرى از بالاترين تكنيكها و تاكتيكهارا در هر زمان مورد توجه قرار دادهاند، ولى در باب امر به معروف و نهىاز منكر، در جامعه توجه كافى به اين نكته به چشم نمىخورد، واين خوداز عواملى است كه از تحرك وپويايىايناصل مهم د رجوامع اسلامى كاسته است.
اصرار بر گناه يكى از شرايط امربه معروف و نهى از منكرآن است كه گناهكار تصميم داشته باشد به راه غلط خود ادامه دهد وبرآن پافشارى داشته باشد، چون اگر فرد گناهكار پساز عمل خلاف خود، تصميم بر كناره گيرى و ترك گناه داشته باشد، نهى او لازم نيست. «٢» خالى بودن از مفسده اگر آمر به معروف و ناهى از منكر بداند يا گمان داشته باشد كه بواسطه «امر ونهى» او ضرر جانى يا آبرويى يا مالى قابل توجهى به او، يا يكى از نزديكان و دوستانش متوجه خواهد شد، امر به معروف و نهى ازمنكر واجب نيست.
سؤالى كه در اينجا مطرح است اينكه آيا به اين شرط، به عنوان يك «شرط مطلق» براى تمام موارد امر به معروف و نهى ازمنكر و نسبت به هر نوع «ضرر و خطر» مىتوان نگريست؟ و آيا در همه موارد با احتمال ضرر جانى يا مالى، امربه معروف ونهىاز منكر ساقط مىشود؟
برخى با استناد به جمله «وَ لا تُلْقُوا بِايْديكُمْ الىَ التَّهْلُكَةِ» «٣» هرگونه اقدام خطرناكى را منع كرده، اطمينان به عدم ضرر جانى و مالى را شرط امر به معروف و نهى از منكر