در امر به معروف و نهى از منكر نيز قبل از هر اقدامى بايد انديشه كرد و شيوه صحيح را با توجه به ويژگيهاى فرد گناهكار و عملى كه از او سر زده است، پيدا نمود. براى مثال، در برخورد با گناهى كه از او سر زده است، پيرامون اين سؤالات بايد فكر كرد:
موضع گيرى فردى كافى است، يا بايد با هماهنگى دوستان و خانواده عمل كنم؟
ارشاد زبانى لازم است يا اقدام عملى؟
از زبان تشويق استفاده كنم يا از زبان تهديد؟
وقتى كه راه منطقى و ثمر بخش امر به معروف و نهى از منكر را يافتيم، بايد به اداى تكليف و انجام وظيفه بپردازيم.
اهميّت دادن به پيشگيرى‌ همان گونه كه در پزشكى، پيشگيرى و بهداشت را بر درمان و معالجه مقدم مى‌دارند، و بدين وسيله در صدد جلوگيرى از بوجود آمدن و سرايت بيمارى هستند، در بيماريهاى روحى و اخلاقى نيز اين نكته حائز اهميت است.
ممكن است عده‌اى گمان برند تا وقتى كه منكرى اتفاق نيفتاده و شخصى دچار گناه نگرديده است، نسبت به او وظيفه امر به معروف و نهى از منكر، وجود ندارد، و اين تكليف، تنها بعد از وقوع جرم، براى ديگران پيدا مى‌شود، در حالى كه از نظر فقه اسلامى، از زمانى كه آثار و علامتهاى وقوع جرم را مشاهده مى‌كنيم، و حتى از موقعى كه به تصميم گناهكار آگاه مى‌شويم، وظيفه امر به معروف و نهى از منكر به عهده ما خواهد بود.
حضرت امام خمينى سلام الله عليه در تحرير الوسيله فرموده است:
«اگر شخصى بداند كه فردى تصميم به انجام كار حرامى دارد و احتمال دهد كه (نهى از منكر) تأثير دارد، واجب است نهى از منكر كند.» «١»