امر به معروف ونهى از منكر - سروش، محمد - الصفحة ١٣٩
درس چهاردهم: رابطه امر به معروف و نهى از منكر با «ردّ بدعت»، «نصيحت» و «انتقاد» امر به معروف و نهى از منكر، دعوت به خوبى و بازداشتن از زشتى است. از اين رو، با بسيارى از معارف اسلامى در ارتباط است؛ چون نه دعوت به خوبى، در «امر به معروف» به محدوده فقهى آن خلاصه مىشود، و نه بازداشتن از بدى، در «نهى از منكر». از اين جهت، لازم است عناوين ديگرى كه با اين اصل اسلامى در ارتباط بوده و شباهتهايى بين آنها وجود دارد، بطور خلاصه موردبحث قرا امر به معروف ونهى از منكر ١٥٠ امر به معروف و نهى از منكر از ديدگاه مذاهب اسلامى ص : ١٥٠ رگيرد، و محدوده هر يك از آنها مشخص شود.
ردّ بدعت ترديدى نيست كه مبارزه با بدعتها، يكى از وظايف هر مسلمانى است، ولى لازم است بدانيم كه «بدعت» چيست؟ و جلوگيرى از بدعت در چه شرايطى حتمى است؟ و اين مسأله با امر به معروف و نهى از منكر چه تفاوتى دارد؟
تعريف بدعت فقيه محقق ملا احمد نراقى مىگويد: ملاك در باب بدعت، آن است كه: چيزى كه از دين نيست، به عنوان دين و شرع، براى ديگران قرار داده شود، و از مقررات دينى شمرده گردد.
پس بدعت، يعنى: غير شارع، كارى را بدون دليل شرعى به عنوان «شرع» به ديگران اعلامكند، مثلاينكه، درموقع وضو، سهبار دست وصورت را به عنوان «وضو» بشويد و از ديگران هم به همين عنوان بخواهد. اين عمل در روايات، بدعت خوانده شده است. «١»