امر به معروف ونهى از منكر - سروش، محمد - الصفحة ٥٦
خوارى، دروغ گويى، سخت تر مىشود، و ديگر گناه در برخى از افراد محدود نمىشود، بلكه آلودگى عموم مردم را فرا مىگيرد و زمينه سقوط جامعه فراهم مىشود. «١» امير مؤمنان على عليه السلام فرمود:
فِانَّ الّلهَ سُبْحانَهُ لَمْ يَلْعَنِ الْقِرَنَ الْماضِىَ بَيْنَ ايْديكُمْالَّا لِتَرْكِهِمُ الْامْرَ بِالْمَعُروفِ وَالنَّهْىَ عَنِالْمُنْكَرِ فَلَعَنَ اللَّهُ السُّفَهاءَ لِرُكُوبِ الْمَعاصى وَ الْحُكَماءِ لَتَرْكِ التَّناهِى «٢» خداوند مردم گذشته را لعن نكرد واز رحمت خود دور نساخت مگر به جهت آنكه امر به معروف و نهى از منكر را ترك كردند. ازاين رو، خداوند سفيهان را به واسطه گناهانشان و دانايان را به واسطه ترك نهى از منكر لعن كرد.
قرآن كريم مى فرمايد:
لَوْ لا يَنْهيهُمُ الرَّبَّانِيُّونَ وَ اْلَاحْبارُ عَنْ قَوْلِهِمُ اْلِاثْمَ وَ اكْلِهِمُ الْسُحْتَ لَبِئْسَ ما كانُوا يَصْنَعُونَ «٣» چرا خداپرستان و دانشمندان از گفتار گناه و خوردن حرام، آنها رانهى نمىكردند، عمل ايشان (ترك نهى از منكر) چه زشت بود.
دراين آيه علماى يهود، به خاطر سكوت در مقابل منكرات و بى اعتنايى در برابر مفاسد، توبيخ شدهاند. برخى از مفسّرين از تعبير «لبئس ما كانوا يصنعون» استفاده كردهاند كه اين سكوت علما از اعمال زشت گناهكاران، زشت تراست. «٤» اثر بد روانى بر تارك امر به معروف و نهى از منكر آثار منفى ترك اين فريضه الهى قبل از آنكه در سطح جامعه ظاهر شود، در خود تارك