امر به معروف و نهى از منكر از ديدگاه مذاهب اسلامى‌ «امر به معروف و نهى از منكر» فراتر از يك حكم فقهى و فرعى، مورد توجه برخى از فرقه‌هاى اسلامى قرار گرفته است. به عنوان مثال در مكتب كلامى معتزله، كه از مهمترين فرقه‌هاى كلامى اهل سنت است، پنج مسأله، از «اصول اعتزال» شمرده شده است، كه يكى از آنها «اصل امر به معروف و نهى از منكر» است. «١» از اين رو، امر به معروف و نهى از منكر از نظر معتزله، از «اصول دين» است و همچون ديگر اصول، در علم كلام مطرح مى‌شود.
خوارج نيز به عنوان يك فرقه مذهبى، تحت عنوان «انجام وظيفه امر به معروف و نهى از منكر» شكل گرفت. «٢» آنان در اين باره نظرات خاصى داشتند. براى مثال، امر به معروف و نهى از منكر را مشروط به هيچ شرطى نمى‌دانستند و معتقد بودند در امر به معروف ونهى از منكر ١٦١ درس شانزدهم: جايگاه امر به معروف و نهى از منكردر سيره انبيا و ائمه عليهم السلام‌ همه شرايط بايد اين دو فريضه، صورت گيرد. از اين رو، بر خلاف ديگران كه «احتمال تأثير» يا «عدم ترتب مفسده» را شرط وجوب امر به معروف و نهى از منكر مى‌دانستند، خوارج به اين شروط معتقد نبودند. «٣» تفاوت ديگر خوارج با برخى ديگر از فرقه‌ها در اين بود، كه آنها به قيام مسلحانه براى‌