امر به معروف ونهى از منكر - سروش، محمد - الصفحة ٢٧
درس دوّم: ريشهها و عوامل بىاعتنايى به مسؤوليّتهاى اجتماعى و بروز بى تفاوتى (١)
پس از روشن شدن ارزش و اهميت امر به معروف و نهى از منكر اين سؤال مطرح است كه چرا بسيارى از مسلمانان توجه و اهتمام لازم به اين اصل اسلامى را ندارند، نه براى جلوگيرى از مفاسد و منكرات اقدام به «نهى از منكر» مىكنند و نه براى تحقق خوبيها «امر به معروف» مىكنند؟
بر اساس بينش قرآن كريم، در بين آحاد امت اسلامى، رابطه و پيوند «ولايت» وجود دارد و مؤمنان اولياى يكديگرند، از اين رو پيوسته بايد در صدد اصلاح يكديگر و امر به معروف و نهى از منكر باشند:
وَالْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ اوْلِياءُ بَعْضٍ يَأْمُروُنَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ «١» مردان مؤمن و زنان مؤمن، بعضى اولياى بعض ديگرند، امر به معروف و نهى از منكر مىكنند.
در اين آيه شريفه خداوند تمام مؤمنان را با تفاوتهايى كه از نظر جنس (مرد و زن) دارند، داراى يك حقيقت مىداند و آن اينكه هيچ گونه اخ امر به معروف ونهى از منكر ٣٨ مسلك جبر، ميكروب فلج كننده ص : ٣٨ تلاف و تفرقهاى در ميان آنها وجود ندارد، و نشانه آن اين است كه هر كدام نسبت به ديگرى احساس وظيفه و مسؤوليت كرده براى او تلاش مىكند. پس امر به معروف و نهى از منكر برخاسته از رشته ولايت است كه همه اعضاى جامعه را به هم پيوند مىدهد. اين ولايت روحى است كه پيكر امت اسلامى را به وحدت مىرساند. «٢»