درس چهارم: معروف و منكر چيست؟
ضرورت شناخت معروف و منكر براى امر به معروف و نهى از منكر بايد «معروف و منكر» را شناخت و دانست كه چه كارى در محدوده «معروف» قرار دارد تا امر به آن لازم باشد، و چه كارى در محدوده «منكر» جا مى‌گيرد تا نهى از آن واجب باشد. از اين رو، آنان كه بدون شناخت صحيح از معروف و منكر ديگران را امر و نهى مى‌كنند نه تنها خدمتى انجام نداده‌اند، بلكه چه بسا باعث گمراهى ديگران نيز مى‌شوند، همچون طبيبى كه قبل از شناخت درد و تشخيص بيمارى به نوشتن نسخه و تجويز دارو بپردازد يا راهنمايى كه بدون اطلاع از راه در صدد هدايت گم گشتگان باشد. از اين رو، فقهاى بزرگ شيعه اولين شرط وجوب امر به معروف و نهى از منكر را آگاهى از معروف و منكر دانسته‌اند. «١» معروف و منكر در لغت‌ راغب اصفهانى كه در تبيين واژه‌هاى قرآن از تبحّر و ذوق خاصى برخوردار است، معروف و منكر را اين گونه معنى كرده است: معروف به عملى گفته مى‌شود كه از راه عقل يا شرع نيكويى‌اش شناخته شده باشد، و منكر به كارى گفته مى‌شود كه به واسطه عقل يا شرع نيكويى‌اش انكار شده باشد. «٢» مفسّر عظيم الشأن، طبرسى نيز مشابه همين تعريف را ذكر كرده است: مقصود از