امر به معروف ونهى از منكر - سروش، محمد - الصفحة ٧٢
خّلاصه بىتوجهى به امر به معروف و نهى از منكر، باعث شيوع منكرات مىشود، و شيوع منكرات خسارتهاى فراوانى براى جامعه به بار مىآورد.
قرآن كريم، با يادآورى سرنوشت اقوام مختلف، اين قانون و سنتالهى را بيان كرده كه «ظلم» عامل سقوط و تباهى ملتهاست. البته كسانى كه در مقابل فساد و گناه بىتفاوت نباشند، و به نهى از منكر بپردازند، از عذاب و هلاكت نجات مىيابند. مترفين سرچشمه رواج منكرات در جامعهاند و پيوسته فساد از آنها به ديگر طبقات سرايت مىكند.
شيوع مفاسد، علاوه بر آنكه جامعه را در معرض نزول بلا قرار مىدهد، تأثيرات خاصّى نيز بر بروز گرفتاريهاى اجتماعى، اقتصادى، طبيعى و غيره دارد، كه در روايات به آنها اشاره شده و سرّ آن اين است كه حوادث علاوه بر علل مادى و طبيعى، داراى علل و عوامل معنوى نيز هست. بعضى علل معنوى مثل رفتار خوبانسان باعث نزولبركات، وبرخى علل معنوى ديگرمثل رفتار بداوباعث نزول بلاها مىشود.
تاريخ اقوام مختلف همچون «قوم سبأ»، همچنين تاريخ كشورها و ملل گوناگون همچون اندلس گواه آن است كه بروز مفاسد، و شيوع منكرات، عزت و عظمت جامعه را از بين مىبرد.
پرسش ١- در چه صورت آثار منفى گناه به ديگران نيز سرايت مىكند؟
٢- گناه در سقوط امتها چه اثرى دارد؟
٣- فساد در جامعه از كدام قشر و طبقه، سرچشمه مىگيرد؟ توضيح دهيد.
٤- آيا رفتار انسان در نظام آفرينش اثر دارد؟ توضيح دهيد.
٥- از تجربه تلخ اندلس، چه مىآموزيم؟