امر به معروف ونهى از منكر - سروش، محمد - الصفحة ١٢٠
٢- هر كس بيشتر و بهتر از ديگران خانواده خود را مىشناسد، نقاط ضعف و قوت آنها را مىداند، از عوامل مؤثر در هدايت و گمراهى آنها آگاهى دارد، و بخوبى مىداند كه با چه شيوهاى مىتواند آنان را به خوبيها دعوت كند و از بديها باز دارد.
٣- از آنجا كه تعصّبات بيجا و خودخواهيها بطور معمول در انسان وجود دارد و كمتر كسى رامىتوان يافت كه از رسوبات چنين رذايلى پاك شده باشد، براى بسيارى از ما شنيدن عيوب و نواقصمان از زبان ديگران سخت و سنگين است، و امر به معروف و نهى از منكر آنهارا بدشوارى تحمّل مىكنيم، در حالى كه چنين برخورد و روحيهاى در اعضاى يك خانواده نسبت به همديگر كمتر وجود دارد.
قرآن در مورد ستايش از پيامبر بزرگ، اسماعيل صادق الوعد مىفرمايد:
در كتاب خود، اسماعيل را ياد كن. او در وعده صادق و رسول و پيامبر (بزرگوارى) بود، هميشه خانواده خود را به نماز و زكات دستور مىداد و او در نزد خدا پسنديده بود. «١» در دستورات اسلامى نيز به اين نكته توصيه شده است كه ابتدا خانواده خود را دريابيد:
يا ايُّهَا الَّذينَ امَنُوا قُوا انْفُسَكُمْ وَ اهليكُمْ ناراً «٢» اى كسانى كه ايمان آوردهايد! خودتان و خانوادهتان را از آتش جهنم حفظ كنيد.
نجات و رهايى خانواده از آتش جهنم، چيزى جز امر به معروف و نهى از منكر نيست؛ زيرا فراتر از آن مسؤوليتى نسبت به ديگران وجود ندارد، در روايت است كه وقتى اين آيه شريفه نازل شد، يكى از مسلمانان مىگريست و مىگفت:
«من از حفظ و نجات خود عاجزم، چگونه خانواده و اهلم را از آتش جهنم نگهدارى كنم؟
پيامبر به او فرمود: آنچه را براى خود مىخواهى، به آنها امر كن، و آنچه را كه از خود دور مىدارى، آنها را نيز از آن نهى كن.» «٣»