است. اينكه سعادت چيست و با چه چيزهايى محقق مى‌شود؟ شقاوت چيست و عوامل آن كدام است؟ هنوز به صورت يك مجهول مطرح است، چرا كه هنوز بشر و استعدادهايش ناشناخته است، و مگر بدون شناختن بشر، مى‌توان درباره سعادتش نظر داد؟
دوم اينكه انسان موجودى اجتماعى است، و زندگى اجتماعى، هزارها مسأله و مشكل برايش به وجود مى‌آورد كه بايد همه آنها را حل و تكليفش را در مقابل همه آنها روشن كند، و چون موجودى اجتماعى است، سعادتش، آرمانهايش، ملاكهاى خير و شرش و ... با سعادتها، آرمانها و ملاكهاى خير و شر ديگران آميخته است، و نمى‌تواند راه خود را مستقل از ديگران برگزيند. از اين جهت، بايد سعادت خود را در مسيرى جستجو كند كه جامعه را به سعادت و كمال برساند.
سوم اينكه انسان داراى حيات ابدى و زندگى جاويد است و نبايد خوبيها و بديها را تنها در دايره محدود زندگى دنيا در نظر بگيرد، و در قضاوت نسبت به زشتى و زيبايى هر كارى بايد آثار آن را نسبت به روح جاودانه خود و زندگى پس از مرگ در نظر داشته باشد و روشن است كه «عقل» نسبت به «آن زندگى» هيچ گونه تجربه‌اى ندارد. «١» هر يك از دليلهاى سه گانه بالا براى اثبات اين مطلب كافى است كه براى شناخت معروف و منكر علاوه بر عقل، به شرع نيز نيازمنديم و البته به حكم آنكه اسلام، آخرين دين و كاملترين شريعت است، براى تمام زواياى زندگى بشر، دستورات و تكاليفى را به عنوان «بايد و نبايد» مشخص كرده است كه در امر به معروف و نهى از منكر آنها را بايد در نظر داشت.
فراتر از منكرهاى شرعى و عقلى‌ براى آنان كه داراى موقعيّت اجتماعى هستند، «معروف و منكر» علاوه بر معيارهاى عقلى و شرعى، داراى معيارهاى اجتماعى و عرفى نيز مى‌باشد. افرادى كه در جامعه به عنوان مظهر دين و منادى تقوا شناخته مى شوند و همچنين كسانى كه احترام و