امر به معروف ونهى از منكر - سروش، محمد - الصفحة ٧٨
در اين بين كه چشمهاى شقرانى نگران آشنا و وسيلهاى بود تا سهمى براى خودش از بيت المال بگيرد، امام صادق (ع) را ديد. جلو رفت و حاجت خويش را گفت. امام رفت و طولى نكشيد كه سهمى براى شقرانى گرفته و با خود آورد. همين كه آن را به دست شقرانى داد، با لحنى ملاطفت آميز اين جمله را به وى گفت: «كار خوب از هر كسى خوب است، ولى از تو، به واسطه انتسابى كه با ما دارى، و تو را وابسته به خاندان رسالت مىدانند، خوبتر و زيباتر است. و كار بد از هر كس بد است، ولى از تو به خاطر همين انتساب، زشتتر و ناپسندتر است». امام صادق (ع) اين جمله را فرمود و گذشت.
شقرانى با شنيدن اين جمله دانست كه امام از سرّ او يعنى شرابخوارىاش، آگاه است، و از اينكه امام با اينكه مىدانست او شرابخوار است، به او محبت كرد، و در ضمن محبت، او را متوجه عيبش كرد، پيش وجدان خويش شرمسار شد و خود را ملامت كرد». «١» دورى از سرزنش، از جمله آدابى است كه بر تأثير امر به معروف و نهى از منكر مىافزايد. از اين رو، در دستورات اخلاقى اسلام، از ما خواستهاند تا نسبت به گناهكاران، زبان سرزنش نداشته باشيم.
امام سجاد (ع) فرمود:
«آخرين وصيّتى كه حضرت خضر به موسى (ع) كرد اين بود كه هيچ گاه كسى را به خاطر گناهش ملامت نكن.» «٢» پرهيز از سختگيرى بيجا براى دعوت به خوبيها و جلوگيرى از بديها، بايد ظرفيّت، طاقت و توانايى افراد را در نظر گرفت. و براى جذب آنها به راه مستقيم و صراط هدايت، از سختگيريهاى بيجا، كه