امر به معروف ونهى از منكر - سروش، محمد - الصفحة ١٣١
درس سيزدهم: تقيّه و رابطه آن با امر به معروف و نهى از منكر يكى از مسائل مطرح شده در فقه شيعه، «تقيه» است.
از آنجا كه اين مسأله، به عنوان بخشى از مباحث امر به معروف و نهى از منكر در آثار متفكران اسلامى مورد بحث و نظر قرار گرفته، و در منابع روايى نيز تحت اين عنوان، روايات مربوط به آن، گردآورى شده است، «١» به يك بررسى كوتاه در اين زمينه مىپردازيم.
تقيّه چيست؟
«تقيه» از مادّه «وقايه» است و وقايه در لغت به معنى «حفظ و نگهدارى هر چيز در برابر عواملى است كه به او آسيب مىرساند.» «٢» از اين رو فقيه بزرگ، شيخ انصارى، تقيه را اين گونه تعريف مىكند: در امان داشتن خود، از ضرر ديگرى، به وسيله اظهار موافقت با او در رفتار يا گفتار مخالف حق. «٣» پس تقيه، حفاظت و نگهبانى است، نگاهبانى از اينكه مبادا سرمايه حق طلبان در مصاف با دشمن ضايع شود. آن كس كه در برابر مخالفين تقيه مىكند، براى حفظ نيروهاى خودى از آسيب پذيرى، تلاش كرده است، از اين جهت، تقيه را نوعى تاكتيك در مبارزه، بايد دانست؛ تاكتيكى براى «بيشتر زدن و كمتر خوردن». شهيد مطهرى «تقيه»