خلاصه‌ امر به معروف و نهى از منكر، از مسائلى است كه در سه علم «اخلاق، كلام و فقه» مورد بحث قرار گرفته است. طرح اين مسأله در علم كلام از آن جهت است كه عده‌اى از متكلمان، امر به معروف را به عنوان يك «دستور عقلى» تلقى كرده‌اند، و حتى آن را فراتر از يك مسأله فقهى و فرعى دانسته‌اند، چه اينكه در مكتب كلامى معتزله، امر به معروف و نهى از منكر، يكى از اصول پنجگانه اعتزال است.
مهمترين مسائل امر به معروف و نهى از منكر در فقه اسلامى عبارتست از:
١- امربه معروف و نهى از منكر از ضروريات دين است. از اين رو چه بسا، انكار آن موجب كفر مى‌گردد.
٢- تعريف معروف و منكر.
٣- وجوب عقلى يا شرعى امر به معروف و نهى از منكر.
٤- وجوب عينى يا كفايى امر به معروف و نهى از منكر.
٥- امر به معروف و نهى از منكر واجب توصلى است.
٦- شرايط وجوب امر به معروف ونهى از منكر و هر چند مسأله امر به معروف پيوسته در فقه مطرح، و مورد توجه فقها قرار داشته است، ولى رهبر فقيد انقلاب اسلامى حضرت امام خمينى قدس سره، اين اصل حيات‌بخش، را زنده كرد، و پس از چهار صد سال، با بازگرداندن آن به رساله عمليّه و طرح فروع جديد، ابهاماتى را كه پيرامون آن از سوى كج انديشان مطرح شده بود از بين برد.
پرسش‌ ١- چرا مسأله امر به معروف و نهى از منكر در علم كلام مطرح مى‌شود؟
٢- «خوارج» و «معتزله» چه نظرات خاصى درباره امر به معروف و نهى از منكر دارند؟
٣- وجوب عقلى امر به معروف و نهى از منكر يعنى چه؟
٤- «كفايى» و «توصلى» بودن وجوب امر به معروف و نهى از منكر را توضيح دهيد.
٥- حضرت امام خمينى (ره) در احياى امر به معروف و نهى از منكر چه نقشى داشته‌اند؟