امر به معروف ونهى از منكر - سروش، محمد - الصفحة ٣٣
حفظ آبروى خود برخى حفظ شخصيت خود را در اعتراض نكردن در مقابل منكرات مىدانند. به خيال اينكه اگر «امر به معروف و نهى از منكر» كنند. از چشم ديگران مىافتند و چه بسا مثل گذشته مورد احترام آنها قرار نگيرند، از انجام اين فريضه بزرگ خود دارى مىكنند.
اين گروه در روابط اجتماعى و خانوادگى خود همه چيز را نا ديده مىگيرند تا مبادا كدورتى پيدا شود، و كسى از آنها رنجيده خاطر گردد، و سر انجام اين كه به وسيله دورى از دين، در صدد نزديكى به مردم هستند در حالى كه امام صادق مىفرمايد:
لا تَسْخَطُو اللَّهَ بِرِضى احَدٍ مِنْ خَلْقِهِ وَ لا تَتَقَرَّبوُا الىَ النَّاسِ بِتَباعُدٍ مِنَاللَّهِ «١» براى جلب رضايت احدى از خلق، خدا را به خشم نياوريد و با دورى جستن از خدا به مردم نزديك نشويد.
كسانى كه از سرزنش مردم واهمه دارند و ملامت ديگران برايشان غير قابل تحمل است، نمىتوانند در انجام امر به معروف و نهى از منكر موفق باشند. امام باقر (ع) مىفرمايد:
با قلب خودتان انكار منكر كنيد، اين انكار رابه زبان جارى كنيد و پيشانى بدكاران را محكم بكوبيد و در راه خدا از ملامت و سرزنش ديگران هراس نداشته باشيد. «٢» البته در باره «مراحل امر به معروف و نهى از منكر» و نيز شرايط آن در درسهاى آينده بحث خواهيمكرد. دراينجا تنها درصدد بيان اين نكتهايم كه شرط ديندارى «فداكارى» است، چرا كه در موارد فراوانى براى حفظ ايمان خود يا براى حفظ اسلام در جامعه، بايد از آبرو يا مال و جان، مايه گذاشت. و آنان كه اين روحيه فداكارى را كسب نكرده اند از انجام وظايف دينى خود بلكه از حفظ دين عاجزند. در وصيتهاى حضرت امير (ع) چنين آمده است:
«اگر بلايى براى شما پيش آمد (كه با مال قابل دفع است)، اموالتان را براى حفظ جان خود