امر به معروف ونهى از منكر - سروش، محمد - الصفحة ٢٤
بسرعت به سوى رفتار شايسته جذب مى شوند و همان عامل درونى، آنها را از بديها بازمىدارد:
انَّ الصَّلوةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ «١» ٢- در اثر هدايت و ارشادهاى بيرونى: بديهى است كه افراد جامعه را نمى توان به حال خود واگذاشت و نيز نمى توان به اين حد بسنده كرد كه هر كس خود را اصلاح كند، بلكه امر به معروف و نهى از منكر با توجه به نكات زير ضرورى است:
اول آنكه انگيزههاى معنوى در همه افراد به حدّى قوى نيست كه آنها را در مسير صلاح و هدايت قرار دهد و از منكرات باز دارد. بنابر اين با «امر به معروف و نهى از منكر» رشد معنوى در افراد بوجود آمده تقويت مىشود. از اين رو «امر به معروف و نهى از منكر» نه تنها در مواردى به «اجبار»، فراريان از فضيلت را به اين سو مىكشد و افسار گسيختگان را مهار مىكند، بلكه پرتو ايمان و نور معنويت را بر جان انسانهاى پاك سرشت مىتاباند و رسوبات هوا و هوس را از اعماق جان و فطرت آنها مىزدايد.
دوم آنكه «فرمان دادن ديگران به خوبيها» اعلام حمايت از نيكوكاران و تقويت جبهه مؤمنان» است و «بازداشتن از بديها» بهترين مبارزه در جهت تضعيف جبهه «فاسقان» مىباشد و به فرموده امير مؤمنان (ع):
مَنْ امَرَ بِالْمَعْرُوفِ شَدَّ ظُهُورِ الْمُؤمِنينَ وَ مَنْ نَهى عَنِ الْمُنْكَرِ ارْغَمِ انوُفَ الْفاسِقينَ «٢» آن كس كه امر به معروف مىكند، از مؤمنين پشتيبانى كرده و باعث اقتدار و دلگرمى آنها مىشود، و هر كس كه نهى از منكر مى كند، بينى تبهكاران را به خاك مىمالد.
در جامعهاى كه امر به معروف و نهى از منكر زنده است، مؤمن در پيمودن راه حق احساس «تنهايى» نمى كند بلكه افراد زشتكار خود را در غربت و تنهايى مى بينند و اين احساس، عاملى براى رها كردن رفتار ناشايسته آنان خواهد بود.