٣- قبل از نزول عذاب و هلاكت عمومى به واسطه شيوع منكرات، ممكن است خداوند برطبق سنت «استدراج» نعمتهاى فراوانى در اختيار جامعه گناهكار و فاسد قرار دهد و وقتى آنان به نعمتها دلخوش و مغرور شدند، به ناگاه عذاب خود را بر آنان نازل كند. «١» ٤- كانون فساد و سرچشمه منكرات در جامعه «مترفين» و طبقات مرفه جامعه‌اند و از آنها آلودگى به طبقات ديگر اجتماع سرايت مى‌كند، و در نتيجه كيفر فراگير، نازل مى‌شود. «٢» ٥- فلسفه يادآورى فراوان سرنوشت اقوام گذشته براى آن است كه امّت اسلامى در برابر شيوع گناهان در جامعه بى‌تفاوت نباشد و با احساس مسؤوليت، در برابر گناهكاران بايستد. «٣» تأثير رفتار انسان در نظام آفرينش‌ فراگير شدن مفاسد درجامعه، تنها موجب انقراض تمدنها، از بين رفتن ملّتها و زوال نعمتها نمى‌گردد، بلكه شيوع هرگناه اثر خاصى در پديد آمدن يك مصيبت و گرفتارى در سطح جامعه دارد، كه اين بلا، كيفر دنيوى آن گناه است. امام‌باقر (ع) از رسول خدا (ص) روايت مى‌كند كه فرمود:
اگر به پنج چيز برخورد كرديد از آنها به خدا پناه بريد چون:
الف- در جامعه اى فحشا علنى نمى شود، مگر آنكه طاعون و بيماريهاى جديدى كه در گذشتگان سابقه نداشته، پديدار مى شود.
ب- كم فروشى نمى‌كنند مگر آنكه به قحطى مبتلا شوند، مخارج زندگى برايشان سنگين گردد وحكام بر آنها ستم خواهند كرد.
ج- زكات نمى پردازند، مگر آنكه از باران محروم مى شوند، و اگر چهار پايان نبودند بطور كلى باران نمى باريد.
د- عهد و پيمان خدا و پيامبر (ص) را نقض نمى كنند، مگر آنكه خداوند، دشمن را بر آنها مسلط مى‌كند، تا اموال و سرمايه‌هايشان را بگيرد.