الف- در سطح همه نيروهاى مسلمان و آحاد امت اسلامى‌ ب- در سطح نيروهاى ويژه و «امت خاصّى» كه بدين منظور تربيت مى‌شوند.
در جهاد نيز شيوه عمل همين گونه است؛ از يك سو جهاد و دفاع از اسلام و سرزمين اسلامى يك وظيفه عمومى است و همه بدان اقدام مى‌كنند و از سوى ديگر نيروهاى خاصى در قالب «نيروهاى نظامى» تشكّل مى‌يابند و از سوى حكومت اسلامى تجهيز مى‌شوند. در آموزشهاى دينى نيز، آحاد ملت وظيفه تعليم و تعلّم را در سطح وسيع و گسترده به عهده دارند. در عين حال، گروهى خاص به قصد تفقّه كوچ مى‌كنند و تمام توان خود را براى شناخت عميق معارف اسلامى به كار مى‌گيرند.
از اين نظر تعجبى ندارد كه در قرآن كريم، از يك طرف از همه افراد امت اسلامى خواسته مى‌شود تا به صورت فراگير و خودجوش، امربه معروف و نهى‌از منكر را به‌پا دارند:
كُنْتُمْ خَيْرَ امَّةٍ اخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ تَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ «١» شما بهترين امتى هستيد كه از ميان مردم پديد آمدند، امر به معروف و نهى از منكر مى‌كنيد.
و از سوى ديگر انجام اين وظيفه را به عهده گروهى خاص از مسلمانان قرار مى‌دهد:
وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ امَّةٌ يَدْعُونَ الَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ «٢» بايد از شما «جماعت و گروهى» باشند كه دعوت به خير و امر به معروف و نهى از منكر كنند. «٣» در اين آيه از مسلمانان خواسته شده است تا از بين خود «امّتى» براى امر به معروف و نهى از منكر تشكيل دهند. واژه «امّت» كه براى اين گروه انتخاب شده، اشاره به آن است كه اين گروه بايد داراى هدف مشخص، هماهنگى كامل و وحدت رويّه باشند. امين الاسلام طبرسى «امت» را چنين تفسير مى‌كند: