دولتها در بين مردم و نقش آنها در تغيير رفتار انسانها، در بسيارى از موارد، براى عموم قابل تشخيص نيست. به تعبير ديگر: مردم رواج فساد و گسترش ظلم را مى‌بينند، آثار و علايم آن را مشاهده مى‌كنند و حتى در صدد مبارزه با آن بر مى‌آيند، ولى درك صحيحى از ريشه مفاسد نداشته يا از توجه به عوامل اصلى آن غفلت دارند. از اين رو، در روايت ياد شده از تأثير مثبت يا منفى نظام حاكم با كلمه «بطون» تعبير شده است، و البته اين «بطون و پنهانى» سبب آن مى‌شود كه بسيارى از مردم، در فهم ريشه‌ها به بيراهه روند و تنها در فكر برخورد با مظاهر فساد باشند و از «باطن» آن غفلت كنند.
امر به معروف و نهى از منكر، فلسفه تشكيل حكومت اسلامى‌ قرآن كريم در مورد مؤمنان مى‌فرمايد:
االَّذينَ انْ مَكَّنَّاهُمْ فِى الْارْضِ اقامُوا الصَّلوةَ وَ اتَوُا الزَّكوةَ وَ امَرُوا بِالْمَعْرُوفِ وَ نَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِ «١» آنان كه اگر در زمين اقتدارشان دهيم، نماز را به پا مى‌دارند و زكات مى‌دهند، و امر به معروف و نهى از منكر مى‌كنند.
از اين آيه استفاده مى‌شود كه تشكيل نظام اسلامى براى حاكميت ارزشهايى است كه مسلمانان بدان اعتقاد دارند. از بين آن ارزشها «بر پا داشتن نماز» به عنوان سمبل عبادات و «پرداخت زكات» به عنوان نمونه برنامه‌هاى اقتصادى ذكر شده، و پس از آن «امر به معروف و نهى از منكر» كه پيام آور «رواج همه خوبيهاو از بين رفتن همه بديهاست» ياد شده است.
هر چند قبل از نزول اين آيات و پيش از تشكيل نظام اسلامى نيز مسلمانان، نماز مى‌خواندند ولى در اين آيه از نماز به عنوان برنامه حكومت ياد شده است، تا بدين وسيله اعلام شود كه اقامه نماز و پيوند با خدا، جهت گيرى اساسى نظام اسلامى خواهد بود. همچنين هر چند قبل از اين نيز مسلمانان به فريضه امر به معروف و نهى از منكر