امر به معروف ونهى از منكر
 
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص

امر به معروف ونهى از منكر - سروش، محمد - الصفحة ١٠٥

ورد درست بكند. ما مى‌خواهيم فقط با قدرت لفظ و بيان وارد شويم، در حالى كه مطلب اين جور نيست، گفتن شرط لازم هست، ولى كافى نيست، بايد عمل كرد. «١» ضوابط امر به معروف و نهى از منكر با زبان‌ فقهاى بزرگ ضوابطى، براى امر به معروف و نهى از منكر با زبان، بيان كرده‌اند، كه بايد بدانها توجه داشت. حضرت امام خمينى قدس سره در اين باره، مسائل زير را مطرح كرده است:
١- اگر انسان مى‌داند كه با مرتبه اول امر به معروف و نهى از منكر، يعنى ابراز انزجار قلبى به وسيله روى گردانى، درهم كشيدن چهره و مانند آن، مقصود حاصل نمى‌شود، واجب است كه با مرتبه دوّم يعنى «امر و نهى به زبان» اقدام كند، البته در صورتى كه احتمال تأثير بدهد.
٢- اگر احتمال دهد كه مطلوب با موعظه، ارشاد و سخنان نرم حاصل مى‌شود، اين كار لازم است و فراتر از آن جايز نيست.
٣- اگر بداند كه اين شيوه گفتار اثرى نخواهد داشت، بايد با احتمال تأثير، بصراحت امر و نهى كرده و فرمان دهد.
٤- ا امر به معروف ونهى از منكر ١١٧ مسؤوليت سنگين‌تر رهبران و راهنمايان امت ص : ١١٧ گر جلوگيرى از منكر و اقامه معروف به درشت گويى و تهديد، بستگى داشته باشد، بايد اين كار را با دورى و اجتناب از «دروغ» انجام دهد.
٥- جايز نيست كه «انكار» را با آنچه حرام است مثل «دشنام، دروغ و اهانت» همراه كند، مگر در مواردى كه منكر در نظر شارع چنان است كه به هيچ وجه، به تحقق آن رضايت ندارد، مثل كشتن انسان بى‌گناه.
٦- اگر برخى از مراتب امر و نهى زبانى، باعث اذيت كمترى، نسبت به مرتبه قبل از آن، باشد، بايد مقدم داشته شود. براى مثال اگر فرض شود كه موعظه و ارشاد و خوشرويى، احتمالًا تاثير خواهد داشت، و اين روش ناراحتى كمترى از «قطع رابطه و