ترجمه خصال شيخ صدوق - مدرس گيلاني، مرتضي - الصفحة ٣٣٠
است. و نام مادرش بنابر مشهور بوخائيد است. از پيامبران اولو العزم است. و مشهورترين انبياء بنى اسرائيل. گويند دختر فرعون وى را از آب رهانيد و در كاخ وى پرورش يافت. سپس به بيابان سينا پناه برد. خدا ويرا به پيامبرى انگيخت تا ملت خود عبرانيين را از ستم فرعون برهاند و رهانيد نام كتابش تورات است و لقبش كليم اللّه حدود (١٣ ق. م) مىزيسته. به اعتقاد شيعه معصوم است.
موسى بن جعفر البغدادى- او موسى بن جعفر بن وهب ابو الحسن بغداديست. ظاهرا امامىمذهب باشد اما جزو مجاهيل است. و گفتهاند در نقل موثق نيست.
موسى بن عمر- در تنقيح المقال چند تن به نام موسى بن عمراند هريك با قيدى. معلوم نيست اين موسى بن عمر كه در خصال آمده كداميك از ايشان است؟. مگر به قرينه روات سابق و لا حق وى دانسته شود. شايد وى موسى بن عمر بن بزيع مولى منصور باشد. شيخ طوسى در رجال خود ويرا از اصحاب امام محمد الجواد و اصحاب امام على الهادى نوشته و گفته وى ثقه است.
موسى بن اسماعيل- وى موسى بن اسماعيل بن موسى بن جعفر بن محمد بن على بن ابى طالب است.
ظاهرا از مشائخ صدوق و روات خصال است.
منذر الجوان- چيزى از حالاتش در كتابى نديدم در متن خصال در سلسله برخى از سندها ديده شده.
در تنقيح المقال نامى از وى نيافتم. شايد در شمار مجاهيل باشد.
ميكائيل- در عرف مسلمانان و اخبار اسلامى نام فرشتهيىست.
ناشر خصال- مؤسسه انتشارات جاويدان است، كه تقريبا صد سال قبل دائر شده، و بسيارى از كتابهاى دينى و كلاسيك و متفرقه از قديمه و جديده را به چاپ رسانيده. از سال (١٢٩٠) هجرى حاج ميرزا على اكبر خوانسارى جد دودمان علمى كتابفروش تهران، در خوانسار كتابخانهيى دائر كرد، بعد از وى فرزندش حاج محمد اسماعيل علمى از خوانسار به تهران منتقل شد و كتابخانه مهمى تشكيل داد و چاپخانهيى نيز براى چاپ كتب خريدارى كرد. پس از وى فرزندانش: حاج- محمد حسن علمى و حاج محمد على علمى و حاج- عبد الرحيم علمى و حاج محمد جعفر علمى و حاج على اكبر علمى تاجران كتاب هريك كتابخانهيى گشودند كه از كتابفروشيهاى مهم تهران به شماراند. و چاپخانهيى بنام شركت تضامنى براى چاپ دائر كردند و كتب مختلف به چاپ رسانيدند بعدا حاج محمد حسن علمى چاپخانه و كتابخانه انتشارات جاويدان را تأسيس كرد و تا زمان ترجمه اين كتاب خصال كه سال (١٣٩٢) هجريست حدود (١٥٠٠) كتاب چاپ كردهاند كه شايد وقتى فهرست جامعى از آنها چاپ شود. فعلا اين چاپخانه و كتابخانه در تهران زير نظر فرزندان آن مرحوم محمود و ابو القاسم و محمد علمى دائر و مشغول خدمت به اجتماع و فرهنگ اين كشور هستند و فقهم اللّه.
نجدة بن عامر الحرورى- وى از فقهاى خوارج بود و وجوه ايشان حدود ٧٠ هجرى درگذشته.
نوف البكال نوفلى- وى نوف بن فضالة البكالى ابو يزيد يا ابو عمرو ابو رشيد است. او را از خواص خليفه على بن ابى طالب نوشتهاند. مؤلف تنقيح المقال ويرا در شمار حسان گفته. و بكال بطنى از حميراست.