مصونيت قرآن از تحريف - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٢ - ٢ قرآن متواتر است
بنابراين، وقتى كلمه يا لفظ و حرفى مىتواند قرآن باشد كه به تواتر ثابت شود آن هم تواترى سراسرى و در همه عصرها و نسلها از زمان پيامبر صلّى اللّه عليه و آله تاكنون.
با توجه به اين مسأله، احتمال تحريف در قرآن به كلى منتفى مىشود چون آنچه نقل شده كه بهعنوان قرآن تلاوت مىشده و سپس ساقط گرديده تنها با خبر واحد به ما رسيده است و خبر واحد- حتى اگر سندش صحيح باشد- در اين زمينه حجّيت و اعتبارى ندارد. در نتيجه، اخبار واحدى كه در زمينه تحريف قرآن رسيده بىارزش و مردود است.
«علّامه حلّى» (متوفاى ٧٢٦ ه. ق)[١] مىگويد: «همگان اتفاق دارند كه تنها آنچه از قرآن بهطور متواتر به ما رسيده، حجّت است. با اين حساب روايات راويانى كه مىگويند: چيزى را از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله شنيدهاند نمىتوان پذيرفت- هرچند داراى سند صحيح باشند- چون راوى واحد اگر بگويد: آنچه شنيده قرآن بوده حتما اشتباه مىكند و اگر چنين نگويد، نقل او مردّد است بين سخنى از پيامبر يا عقيدهاى مخصوص خودش كه در هر صورت حجّت نيست، زيرا اين مسأله مورد اتّفاق و اجماع دانشمندان است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله قرآن را در ميان جمعيّت فراوانى- كه به حد تواتر مىرسيدند- ايراد مىفرمود، چرا كه معجزه و نشانه راستگويى اوست و اگر به آن حد از جمعيّت ابلاغ نمىكرد معجزه او محقق نمىگشت و حجّتى بر نبوّتش باقى نمىماند.»[٢]
بر همين منوال ديگر دانشمندان محقق سخن راندهاند از جمله «سيد مجاهد» محمد بن على طباطبائى در كتاب «وسائل الاصول» مىنويسد: «اختلافى در اين نيست كه هرچه جزء قرآن شمرده مىشود واجب است كه هم در اصل و هم در اجزائش متواتر باشد، چون عادتا در اينگونه موارد مهمّ، تواتر حاصل مىشود.
[١] . آية الله جمال الدين، ابو منصور، حسن بن يوسف ابن مطهر، مشهور به علامه حلى.
[٢] . نهاية الوصول الى علم الاصول، به نقل بروجردى، البرهان، ص ١١١.