رسائل شيخ اشراق - شيخ اشراق - الصفحة ٣

مقدمه‌ى چاپ اول‌

١. زندگى شيخ اشراق‌

شيخ اشراق، شهاب الدين يحيى بن حبش سهروردى در ٥٤٩ ه ق در سهرورد از توابع زنجان متولد شد و تحصيلات مدرسى را در مراغه و اصفهان به پايان آورد. تا بدان حد كه در اكثر زمينه‌هاى علمى زمانش به استادى رسيد. و گذشته از علوم رسمى، در تصوف و عرفان نيز پايگاهى بلند يافت. وى مدتى در آسياى صغير به سير در آفاق و انفس پرداخت و از آنجا به حلب رفت. در اقامت محدود خود در آن شهر بافقها و سرانجام با حكومت، درگيرى‌ها پيدا كرد و عاقبت در راه دفاع از عقايد خود، در جوانى به اتهام بد دينى و افساد، به فتواى فقيهان و دستور صلاح الدين ايوبى در ٥٨٧ ه ق در همان شهر كشته شد.[١]

٢. آثار و تأليفات او

شيخ اشراق، آثار بسيارى به عربى و فارسى نوشته و نيز اشعارى به عربى و فارسى از او

[١] براى اطلاع بيش‌تر از زندگى حكيم اشراق،: مقدمه‌ى مجموعه‌هاى سه‌گانه‌ى مصنفات او، نوشته‌ى محققان بزرگ هنرى كربن و دكتر سيد حسين نصر و ديگر آثار اين بزرگان؛ و نيز، دايرة المعارف الإسلامية، ج ١٢؛ و مقاله‌ى دكتر مصطفى محمود حلمى در مجله‌ى كلية الآداب قاهره، جلد ١٣، جزء اول، ١٩٥١ م، كه درباره‌ى زندگى سهروردى به طور مبسوط بحث كرده است و از منابع اوليه:

عيون الأنباء ابن ابى اصيبعه( ٦٠٠- ٦٦٨ ه ق) چاپ بيروت ١٩٦٥، ج ٢، ص ٦٤١ به بعد؛ وفيات الأعيان ابن خلكان( ٦٠٨- ٦٨١ ه ق) چاپ مصر ١٩٤٨ م، ج ٥، ص ٣١٢ به بعد؛ معجم الأدباء ياقوت حموى( ٥٧٤- ٦٢٦ ه ق) چاپ مصر ١٩٣٨ م، ج ١٩، ص ٣١٤ به بعد؛ نزهة الأرواح شهرزورى( قرن هفتم) كه بخش مربوط به سهروردى در مقدمه‌ى مجموعه‌ى سوم مصنفات شيخ اشراق با ترجمه‌ى فارسى آن، چاپ شده است. منابع عمومى ديگر، بيش‌تر متأثر از آثار مذكورند.

در ميان مترجمين احوالش، شهرزورى مدافع او است و ابن تغرى( ٨١٣- ٨٧٤ ه ق) در كتاب النجوم الزاهرة( قاهره ١٩٣٦ م، ج ٦، ص ١١٤ به بعد) با نظر مخالف به او نگريسته است.