از امام صادق عليه السّلام در تفسير آيه‌ وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ ... نقل شده كه فرمود: « [اين آيه‌] در شأن قائم عليه السّلام و اصحابش نازل شده است‌[١]». مرحوم طبرسى در ذيل آيه مى‌گويد: از اهل‌بيت عليهم السّلام نقل شده است كه: «اين آيه درباره مهدى آل محمد صلى اللّه عليه و اله است‌[٢]».

از امام صادق عليه السّلام نقل شده است: «اين آيه هنوز تأويل نشده است و اگر قائم ما ظهور كند، به زودى خواهيد ديد كسى را كه معناى اين آيه را مى‌فهمد. دين محمد صلى اللّه عليه و اله به همه‌جا خواهد رسيد، چنان‌كه شب به همه‌جا مى‌رسد؛ به صورتى كه بر روى زمين مشركى باقى نخواهد ماند[٣]».

در تفاسير مختلفى از امام سجاد عليه السّلام درباره تفسير اين آيه نقل شده است: «آنان- به خدا سوگند- شيعيان ما هستند. خداوند اين كار را براى آنها به دست مردى از ما انجام مى‌دهد كه مهدى اين امت است. زمين را پر از عدل و داد مى‌كند، آن‌گونه كه از ظلم و جور پر شده باشد[٤]».

٤. هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى‌ وَ دِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ‌[٥]؛ «او كسى است كه پيامبرش را با هدايت و دين درست فرستاد. آن‌را بر هر چه دين است، پيروز گرداند؛ هرچند مشركان خوش نداشته باشند».

مفهوم آيه، پيروزى همه‌جانبه اسلام بر همه اديان جهان است؛ يعنى، سرانجام‌

[١].« نزلت فى القائم و أصحابه»: محمد باقر مجلسى، بحار الانوار، ج ٥١، ص ٥٨؛ نعمانى، الغيبة، ص ٢٤٠، ح ٣٥؛ ابى جعفر محمد بن حسن شيخ طوسى، كتاب الغيبة ص ١٧٧( نزلت فى المهدى).

[٢].« انّها فى المهدى من آل محمد صلى اللّه عليه و اله»: فضل بن حسن طبرسى، مجمع البيان لعلوم القرآن،( تهران: رابطة الثقافة و العلاقات الاسلاميه، ١٤١٧ ه. ق)، ج ٧، ص ٢٨٥.

[٣].« لم يجئ تأويل هذه الأية و لو قام قائمنا بعد، سيرى من يدركه ما يكون من تأويل هذه الأية و ليبلغنّ دين محمد صلى اللّه عليه و اله ما بلغ الليل، حتّى لا يكون مشرك على ظهر الأرض كما قال اللّه تعالى: يعبدوننى لا يشركون بى شيئا؛: سعيد ابو معاش، الامام المهدى فى القرآن و السنة، ص ٣١١؛ ح ٥٨٣؛ محمد بن مسعود عياشى، تفسير عياشى؛ ح ٢، ص ٥٦، ح ٤٨؛ محمد باقر مجلسى، بحار الانوار، ج ٥١، ص ٥٥.

[٤].« هم و اللّه شيعتنا اهل البيت، يفعل اللّه ذلك بهم على يدى رجل منّا و هو مهدى هذه الأمّة، يملأ الارض عدلا كما ملئت ظلما و جورا ...»: همان، ص ٣٠٤، ح ٥٧٢؛ محمد بن مسعود عياشى، تفسير عيّاشى، ج ٢، ص ١٣٢.

[٥]. توبه( ٩)، آيه ٣٣.