بنابراين مهدويت‌پژوهى، علاوه بر منابع عقلى- فلسفى و احيانا علمى- تجربى، به شدّت در تبيين جزئيات، به منابع وحى و سنت و روش استنادى و اجتهادى وابسته است.

براى نمونه، عقل با برهان و استدلال، غايت و علت نهايى را به صورت قطعى و حتمى براى انسان، جامعه، جهان و تاريخ پذيرفته و تعميم مى‌دهد- و نمى‌پذيرد كه اينها به عبث آفريده شده باشند- و اينكه نظام در آينده، نظامى متشكل از جمعيت، دولت، سرزمين و حاكميت جهانى خواهد بود.

علم و تجارب علمى، با تحليل گذشته، به صورت احتمالى وضعيت آينده را پيش‌بينى مى‌كند؛ لكن فراتر از همين احتمال كلى، پيش نمى‌رود و از محدوده علم تجربى، سياسى و تاريخى خارج است. حداكثر مى‌تواند احتمال دهد كه شكل جهانى و مردمى‌ترى باشد. منابع قرآنى و سنّت (احاديث)، در تبيين مبانى و شرايط و حتى شكل، شيوه‌ها و ساختار آينده جهان و تاريخ و وضعيت نظام سياسى، سياست و دولت جهانى، به كمك عقل و تجربه مى‌آيند و به صورت يقينى، دانسته‌هاى عقل را تفسير و تفصيل داده و شكل و ساختار سياسى آينده را تبيين و روشن مى‌سازند و از آن خبر مى‌دهند.

بخش حاضر، به‌عنوان چهارچوب نظرى بحث، در سه فصل تنظيم شده است:

فصل يكم. روش‌شناسى تحقيق در تاريخ آينده و آينده‌پژوهى (در اين فصل، فلسفه تاريخ از ديدگاه برخى از دانشمندان و شيعه به‌طور مفصل بررسى خواهد شد).

فصل دوّم. نظريه‌هاى آينده تاريخ (سياست و دولت) در آينده (سه ديدگاه مسيحيت، پايان تاريخ و ماركسيسم در اين فصل بررسى خواهد شد).

فصل سوّم. مهدويت و آينده تاريخ (سياست و دولت) در انديشه شيعه.