ابن‌زياد نخعى را به‌عنوان عامل منطقه هيت، عبد اللّه بن عباس را عامل بصره و سهل بن حنيف را عامل مدينه منصوب كرد. اما حذيفة بن يمان را والى مداين و مالك‌اشتر را والى مصر قرار داد و ده‌ها حكم در مورد كارگزاران و عوامل قضاوت، خراج، جند و كتابت صادر كرد .... در واقع حكومت حضرت على عليه السّلام، حكومتى بود كه ضمن اقتدار معنوى و حكومتى خليفه، قدرت اجرايى و قضايى در بخش‌هاى گوناگون توزيع شده بود؛ به‌گونه‌اى كه حتّى در درون ايالات و ولايات محلى نيز توزيع قدرت وجود داشت.

نكته قابل طرح اينكه در ساخت قدرت و حكومت امام على عليه السّلام، قدرت به صورت سلسله مراتبى توزيع شده و هر بخشى در مقابل بخش بالاتر از خود مسؤول و پاسخگو بود.[١]

در حكومت حضرت مهدى (عج)، اين ساخت به شكل كامل‌تر و گسترده‌تر تحقّق خواهد يافت. در آن عصر، حكومت وسيع و يكپارچه جهانى با عظمت و شكوه فراوان شكل مى‌گيرد (انّ ملكنا اعظم من ملك سليمان)[٢] و حكومت اسلامى بر جهان تسلّط خواهد يافت (و لا يكون ملك إلّا للاسلام)[٣] و حضرت مهدى (عج) حاكم و فرمانرواى آن خواهد بود (حتّى يملك رجل من اهل بيتى ... يملأها قسطا و عدلا).[٤]

او به مدت ساليان متمادى بر زمين حكومت كرده (يملك المهدى امر الناس سبعا أو عشرا و ...)[٥] و پايتخت و محل حكومت و قضاوت او كوفه خواهد بود (دار ملكه الكوفة و مجلس حكمه جامعها)[٦] و با عدالت و دادگرى با مردم رفتار خواهد نمود (يحييها اللّه‌

[١]. محسن مهاجرنيا، ساختار حكومت امام على عليه السّلام، دانشنامه امام على عليه السّلام،( تهران: پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامى، ١٣٨٠)، ج ٦، ص ١٢٥ و ١٢٦.

[٢]. سيد شرف الدين حسينى، تأويل الآيات الظاهرة، ص ١٦٩؛ محمّد باقر مجلسى، بحار الأنوار، ج ٢٧، ص ٣٠٦.

[٣]. كامل سليمان، يوم الخلاص، ج ١، ص ٤٩٦.

[٤]. محمّد بن جرير طبرى، دلائل الامامة، ص ٢٥٥؛ على بن عيسى اربلى، كشف الغمه، ج ٢، ص ٤٧١.

[٥]. يحيى بن حسن ابن بطريق، العمدة، ص ٤٣٣؛ على بن عيسى اربلى، كشف الغمه، ج ٢، ص ٤٨١؛ لطف اللّه صافى، منتخب الاثر، ج ٤، ص ٦١٨.

[٦]. محمّد باقر مجلسى، بحار الأنوار، ج ٥٣، ص ١١.