«هنگامى‌كه قائم آل محمّد صلى اللّه عليه و اله قيام مى‌كند، خداوند اهل شرق و غرب را براى او جمع مى‌كند. آنان مانند ابر متراكم پاييزى، گرد مى‌آيند؛ پس رفقا از كوفه و ابدال از شام هستند».[١]

ابدال، جمعى از صالحان هستند كه هنگام ظهور حضرت مهدى، خود را از شام به مكّه مى‌رسانند و با آن حضرت بيعت مى‌كنند. اينان مردانى صالح، مخلص و كامل مى‌باشند كه احتمالا امور فرهنگى را در دست بگيرند. رفقا نيز از ياران امام مهدى از كوفه هستند كه همچون پاره‌اى ابر متراكم پاييزى، به سوى مكّه روانه مى‌شوند و با آن حضرت بيعت مى‌كنند. بين اينها دوستى و صميميت زيادى وجود دارد.

٣- ٤- ٥. نجبا

امام باقر عليه السّلام فرمود: «سيصد و اندى، به تعداد اهل بدر، در ميان ركن و مقام با قائم عليه السّلام بيعت مى‌كنند: نجبا از مصر، ابدال از شام، اخيار از عراق در ميان آنها هستند ...».[٢]

نجبا، از ياران امام مهدى (عج) از سرزمين مصر هستند و معناى آن افراد پاك سرشت و خوش‌نفس و جوانمرد است. درباره صفات اين افراد روايت شده است: «نجبا از مصر بيرون مى‌آيند ... آنان راهبان شب و شيران روز هستند. دل‌هايشان چون فولاد سخت است».[٣]

[١].« إذا قام قائم اهل محمّد جمع اللّه له اهل المشرق و اهل المغرب فيجتمعون كما يجتمع قزع الخريف؛ فامّا الرفقاء فمن اهل الكوفة و أمّا الابدال فمن اهل الشام»: محمّد بن محمّد بن نعمان( شيخ مفيد)، الامالى، ص ٣٠؛ لطف اللّه صافي، منتخب الاثر، ص ٥٩٧، ح ١؛ ابن ابى عساكر، تاريخ دمشق،( شام: مطبعة الروضة، ١٣٢٩)، ج ١، ص ٦٢؛ محمّد باقر مجلسى، بحار الأنوار، ج ٥٢، ص ٣٤٧.

[٢].« يبايع القائم بين الركن و المقام ثلاث مائة و نيف عدة اهل بدر، فيهم النجباء من اهل المصر و الأبدال من أهل شام و الأخيار من أهل العراق فيقيم ما شاء اللّه أن يقيم»: ابو جعفر محمّد بن حسن( شيخ طوسى)، كتاب الغيبة، ص ٤٧٦؛ على بن يونس نباطى، الصراط المستقيم، ج ٢، ص ٢٤٤؛ محمّد باقر مجلسى، بحار الأنوار، ج ٥٢، ص ٣٤٣، ح ٦٤.

[٣].« فيخرج النجباء من مصر ... رهبان بالليل ليوث بالنهار كان قلوبهم زبر الحديد»: محمد بن محمّد بن نعمان( شيخ مفيد)، الاختصاص، ص ٢٠٨.