سوّم. بعضى از اين احاديث (مانند فيقولون بها خمس مائة الف مقاتل)[٢] از طريق عامه رسيده است. اين روايت مرسل است و مشكل سند دارد و از نظر محتوا نيز قابل اعتماد نيست. پيداست كه جاعلان اين‌گونه احاديث در خدمت حكومت‌هاى جائر بوده‌اند و به جهت توجيه قتل‌عام و كشتارهاى وسيع خود، اين‌چنين مجهولاتى را وارد كتاب‌هاى روايى كرده‌اند[٣].

چهارم. اين دسته از روايات، از جهت دلالت نيز ناتمام و غيرقابل پذيرش‌اند؛ زيرا مفاد بسيارى از آنها با ضروريات مذهب و شريعت در تعارض است و به هيچ عنوان نمى‌توان آنها را توجيه كرد. اصولا امام مهدى (عج) مى‌آيد كه عدالت را جارى كند و بساط جور و جفا و ظلم و ستم را برچيند. بنابراين امكان ندارد كه بخواهد از راه ظلم به عدل برسد و يا از طريق ايجاد بدعت، سنّت جدش حضرت محمد صلّى اللّه عليه و اله و امير المؤمنين على عليه السّلام را احيا كند!

ج. مدّت جنگ‌

در بيان روايات اين قسمت، روشن شد كه جنگ‌هاى آن حضرت در مدّت محدودى (كمتر از هشت ماه) به پايان خواهد رسيد و در اين مدّت دشمنان ستيزه‌جو و معاند، از بين رفته و دولت‌هاى باطل نابود خواهند شد. البته بعضى از روايات اين باب، از نظر سندى ضعيف است‌[٤] و بعضى نيز معارض با رواياتى است كه مى‌گويد: خداوند امر او را در يك شب اصلاح خواهد كرد: «يصلحه اللّه فى ليلة».[٥]

[١]. ر. ك: سيد صادق شيرازى، شميم رحمت: سيره حكومتى امام زمان عليه السّلام،( قم: ياس زهرا، ١٤٢٤)، صص ١٢- ١٨.

[٢]. ر. ك: مقدسى شافعى، عقد الدرر، ص ١٨٩.

[٣]. نجم الدين طبسى، درنگى در روايات قتل‌هاى آغازين دولت مهدى( عج)، پيشين، ص ٣٦٠.

[٤]. همان، ص ٣٦٩.

[٥]. محمد بن على بابويه صدوق، كمال الدين، ج ٢، ص ١٥٢، ح ١٥؛ على بن عيسى اربلى، كشف الغمه، ج ٢، ص ٤٧٧؛ متقى هندى، البرهان، ص ٨٧؛ كنز العمال، ج ١٤، ح ٣٨٦٦٤.