گفتيم كه يكى از مطالبى كه با حكومت خدا پيوند يافته، بازگشت عيسى مسيح است؛ اما سؤال اين است كه اين بازگشت براى چيست: ١. تشكيل حكومت خدا؛ ٢. پادشاهى مسيح؛ ٣. نجات‌بخشى و رهايى مؤمنان؛ ٤. داورى بين گناه‌كاران و مؤمنان و يا ...؟!

در اين رابطه توجّه به انگاره‌هاى زير ضرورى است:

١. ملكوت خدا (سلطنت الهى) در اين دنيا تحقّق خواهد يافت؛ اما چگونگى آن از نظر مسيحيان مبهم است!

٢. پيوند ميان بازگشت مسيح و تحقّق سلطنت خدا نيز روشن است و مسيحيان به آن اعتقاد دارند.

٣. خود عيسى بيان كرده است كه پادشاهى من در دنيا نيست؛ پس ممكن است اين مطلب به ذهن‌ها برسد كه او براى تشكيل دولت نمى‌آيد. حتّى از ديدگاه برخى ملكوت خدا در آن جهان است.

٤. «پادشاهى مسيح» تاكنون تحقّق نيافته است. و عده‌اى به غلط مى‌پنداشتند بعد از مرگ مسيح، او به زودى براى برپايى حكومت خواهد آمد كه چنين نشد و حتّى ديدگاه هزاره‌گرايان نيز نادرست از آب درآمد.

٥. خود عيسى مسيح، هيچ وقت ادعاى پادشاهى نكرده است. تنها در بعضى از متون (مثل مكاشفه)[١] به صورت رمزى به سلطنت هزار ساله او اشاره شده كه معتبر و روشن به نظر نمى‌رسد و دليل ديگرى نيز براى اثبات آن ارائه نشده است.

٦. طبق تفسير رسمى كليسا، مسيح سلطان دل‌ها است و سلطنت او اين دنيايى نمى‌باشد؛ بلكه در ملكوت آسمان‌ها است.

٧. خود عيسى نيز منتظر ظهور قريب الوقوع حكومت خدا بوده است و عباراتى كه در اين زمينه بيان مى‌نموده، براى شخص غايب بوده است (نه خودش). ويژگى‌ها و

[١]. آن‌گاه در آسمان صدايى بلند شنيدم كه اعلام مى‌كرد:« زمان نجات و قدرت و سلطنت خدا و حكومت بر حق« مسيح» فرا رسيده است ...».( مكاشفه: ١٢، بند ١٠).