در بررسى ساختار قدرت و سياست در عصر ظهور با توجه به روايات مختلف و گوناگون- نه براساس يك منبع خاص- الگوها و مدل‌هايى چند براى حكومت جهانى امام مهدى عليه السّلام قابل تصوّر است. اين الگوها عموما براساس ساخت متمركز يا غير متمركز قدرت قابل بررسى است. گفتنى است كه در ترسيم ساخت قدرت در آينده، مى‌توان با توجه به بايستگى‌ها و نيازهاى نظام جهانى، تصويرى كلّى و اجمالى ارائه داد؛ اما براى شناخت روشن و قابل اعتنا، حتما بايد به منابع وحيانى و دينى مراجعه كرد. البته ممكن است در روايات نيز دلايل خاص و مستندات كامل در اين زمينه وجود نداشته باشد. در اين صورت مى‌توان با تركيب روايات مختلف و بررسى سيره شارع مقدّس و نيازها و ضرورت‌هاى عصر، تصويرى قريب به واقع ارائه كرد. در هرحال بعضى از الگوهاى حكومت از ديدگاه علم سياست و حقوق سياسى عبارت است از:

١. الگوى حكومتى امامت (نظام سياسى- دينى امامت)

٢. الگوى فدرال‌

٣. دولت بزرگ اسلامى و جمهورى‌هاى آزاد و مستقل‌

٤. حكومت تك ساخت (يونيترى)

موارد ياد شده به صورت الگوهاى زير قابل توضيح است:

١. حكومت تك‌ساخت (يونيترى)

در حكومت تك‌ساخت، يك حكومت مركزى با اقتدار كامل وجود دارد. براى راحتى مديريت، كشور ممكن است به چند واحد- استان‌ها، ناحيه‌ها و منطقه‌ها- تقسيم شده باشد؛ اما موجوديت و نيز اختيار آنها، به اراده و خواست مركز است. در اينجا، حكومت مركزى، داراى اختيارات كامل است و يكپارچگى دولت را حفظ مى‌كند.

واحدها فقط نقش دوم را دارند و هيئت‌ها يا كارگزارانى تابع مركزند كه بنا به خواست و صوابديد حكومت مركزى، ايجاد شده‌اند و بنا به مقتضيات ادارى، ممكن است اختيارات معيّنى به آنها واگذار شده باشد. كشورهايى مثل فرانسه، ايران، ژاپن، ايتاليا و