انسان‌ها در عصر ظهور، شاهد پيشرفت و توسعه‌اى بى‌نظير در دانش، صنعت، فن‌آورى و توليد خواهند بود و امر مجهول و مبهمى فراروى آنان نخواهد ماند. شاخه‌ها و شعبه‌هاى مختلف علم بر روى آنان، گشوده شده و پرده‌هاى ظلمت و نادانى از ديدگانشان به كنارى زده خواهد شد.

چنان‌كه گذشت فن‌آورى در زمينه ارتباطات، اطلاعات و وسايل حمل‌ونقل به سرعت پيشرفت كرده و مردم از مواهب و مزاياى اين دانش بهره‌مند خواهند شد. در عين حال، اين دانش همراه با حكمت و بصيرت خواهد بود كه در نتيجه مردم به باطن و حقيقت دنيا و طبيعت پى خواهند برد و همه چيز را براى تكامل خود به كار خواهند گرفت. پيش‌تر در اين زمينه به‌طور مفصّل بحث شد و رواياتى چند نقل گرديد.

امام باقر (ع) مى‌فرمايد: «هنگامى‌كه قائم قيام مى‌كند، دستش را به سر بندگان مى‌گذارد و بدين وسيله عقل‌هاى آنان را جمع و افكارشان را كامل مى‌كند».[٢] و نيز:

«وقتى قائم ما قيام مى‌كند، خداوند بر وسعت بينايى و شنوايى مردم مى‌افزايد ...».[٣]

«در زمان ظهور مهدى (عج) به مردم حكمت عطا مى‌شود ...».[٤] و نيز: «او زمين را از

[١].« المهدى إذا خرج يفرح به جميع المسلمين»: كامل سليمان، يوم الخلاص، ج ٢، ص ٦٤٩؛ على يزدى حائرى، الزام الناصب، ص ١٩٢.

[٢].« إذا قام قائمنا وضع يده على رؤوس العباد فجمع به عقولهم و كملت به احلامهم»: محمّد بن يعقوب كلينى، كافي، ج ١، ص ٢٥، ح ٢١؛ محمّد بن على شيخ صدوق، كمال الدين، ج ٥٢، ص ٦٧٥؛ على بن عبد الكريم نيلى، منتخب الأنوار المضيئة، ص ٢٠٠؛ محمّد باقر مجلسى، بحار الأنوار، ج ٥٢، ص ٦٧.

[٣].« إنّ قائمنا إذا قام مدّ اللّه في أبصارهم و اسماعهم ...»: قطب الدين راوندى، الخرائج و الجرائح، ج ٢، ص ٨٤ و ٨٤١؛ محمّد بن يعقوب كلينى، كافي، ج ٨، ص ٢٤٠، ح ٣٢٩؛ على بن عبد الكريم نيلى، منتخب الأنوار المضيئة، ص ٢٠٠، محمّد باقر مجلسى، بحار الأنوار، ج ٥٢، ص ٣٣٦.

[٤].« تؤتون الحكمة في زمانه حتّى أنّ المرأة لتقضى في بيتها بكتاب اللّه تعالى و سنّة رسول اللّه»: محمّد بن ابراهيم نعمانى، الغيبة، ص ٢٣٩، ح ٣٠؛ محمّد باقر مجلسى، بحار الأنوار، ج ٥٢، ص ٣٥٢، ح ١٠.