حضور فعّال بانوان در عصر ظهور، مورد اشاره روايات قرار گرفته است؛ چنان‌كه امام صادق عليه السّلام مى‌فرمايد: «همراه با قائم عليه السّلام سيزده نفر زن هستند ... آنان مجروحان را مداوا و از بيماران نگهدارى و پرستارى مى‌كنند؛ همچنان‌كه در زمان پيامبر چنين بود».[٢]

در روايتى نيز به وجود پنجاه زن اشاره شده است (از ميان ٣١٣ نفر) كه بدون قرار قبلى، وارد مكّه مى‌شوند و گرد هم مى‌آيند.[٣]

با دقّت و تأمّل در اين گروه‌ها و افراد، روشن مى‌شود كه آنان در ابتدا به عنوان نيروهاى كمكى عمل خواهند كرد؛ سپس كارها و امور مختلف شهرها و كشورها- به خصوص پايتخت- را عهده‌دار شده و مسؤوليت‌هايى در دست خواهند گرفت؛ هرچند به‌طور دقيق نمى‌توان ساختار مناسب اجرايى و ادارى اين كارگزاران را مشخّص كرد.

٣- ٥. نهاد قضاوت‌

قضاوت از مناصب مهم در حكومت اسلامى و از امورى است كه در زمان پيامبر صلى اللّه عليه و اله و پس از آن، بدان اهتمام بسيارى داشتند. رسول اكرم صلى اللّه عليه و اله در كنار امور اجرايى و نظامى، خود به كار قضاوت نيز رسيدگى مى‌كرد و در موارد ضرورى، تصدّى آن را به برخى از اصحاب از جمله امام على عليه السّلام واگذار مى‌نمود. گسترش قلمرو حكومت اسلامى، امر قضاوت را نيز متحوّل ساخت و امام على عليه السّلام براى ايالات و شهرهاى ديگر،

[١].« ويحا للطالقان ... بها رجال مؤمنون عرفوا اللّه حقّ معرفته و هم انصار المهدى في آخر الزمان»: على بن عيسى اربلى، كشف الغمه، ج ٢، ص ٤٧٨؛ محمّد باقر مجلسى، بحار الأنوار، ج ٥١، ص ٧٨، و ج ٥٧، ص ٢٤٩.

[٢].« يكون مع القائم( عج) ثلاث عشرة امرأة، ... يداوين الجرحى و يقمن على المرضى كما كان مع رسول اللّه صلى اللّه عليه و اله»: محمّد بن حسن حرّ عاملى، اثبات الهداة، ج ٣، ص ٥٧٥، ح ٧٢٥.

[٣]. محمّد باقر مجلسى، بحار الأنوار، ج ٥٢، ص ٢٢٣.