شده در كوه رضوى پنهان است تا روزى كه به او امر شود و ظهور كند.[١] كيسانيه و گروه‌هاى مرتبط با آن گرايش انقلابى و تمايل به سوى نوعى آرمان‌گرايى افراطى داشتند كه در اصل مهدى پنهان شده و متضمن انتقام‌جويى و خواسته‌هاى سياسى بود[٢].

به اعتقاد كيسانيه محمد بن حنيفه روزى باز مى‌گردد تا بر جهان حكومت كند. اعتقادات مشابهى نيز در خصوص پسر محمد بن حنفيه به نام ابو هاشم، عبد اللّه بن معاويه، محمد ابن عبد اللّه نفس زكيه و ... وجود دارد[٣].

٢. واقفيه: فرقه‌اى از شيعه هستند كه امام موسى بن جعفر عليهما السّلام را آخرين امام مى‌دانند و مى‌گويند: او زنده است و همو مهدى منتظر مى‌باشد. به نظر بيشتر آنان، او وفات نيافته و در جايى زنده و پنهان است. آنها به گفته‌هاى منسوب به امام عليه السّلام استناد مى‌كردند مبنى بر اينكه او مهدى قائم ناميده شده؛ زيرا پس از وفات برمى‌خيزد (يقوم).[٤]

٣. اسماعيليه: اين فرقه پس از امام ششم صادق عليه السّلام، به امامت فرزند بزرگ او اسماعيل (يا فرزند وى محمد)، معتقد شدند. پس از شهادت امام صادق عليه السّلام گروهى مرگ اسماعيل را در زمان آن حضرت انكار كردند و او را امام غايب و قائم دانستند.[٥]

٤. باقريه: اينان، امام باقر عليه السّلام را مهدى منتظر مى‌دانستند و معتقد به رجعت او بودند.[٦]

٥. موسويه: آنان طرفدار امامت موسى بن جعفر عليهما السّلام و منتظر رجعت او بودند.

عده‌اى از آنان مى‌گفتند: امام كاظم عليه السّلام نمرده است تا اينكه شرق و غرب عالم از آن او

[١]. محمد بن عبد الكريم شهرستانى، الملل و النحل،( قاهره: مصطفى البابى الحلبى، ١٣٨١)، ج ١، ص ١٤٩.

[٢]. ميرچا اليادة، دائرة المعارف دين، فصلنامه انتظار، ش ٨ و ٩، ص ٢١٨.

[٣]. مهدويت از ديدگاه دين‌پژوهان و اسلام‌شناسان غربى، ترجمه دائرة المعارف اسلام( چاپ كمبريج)، فصلنامه انتظار، ش ١٠، ص ١٣٩.

[٤]. همان، ص ١٤٠؛ محمد جواد مشكور، فرهنگ فرق اسلامى،( مشهد: بنياد پژوهش‌هاى اسلامى آستان قدس رضوى، ١٣٧٥)، ص ٤٥٥.

[٥]. ابو محمد حسن بن موسى نوبختى، فرق الشيعه،( قم: دار الذخائر للمطبوعات)، ص ٦٩؛ ابو منصور عبد القاهر بغدادى، الفرق بين الفرق،( تهران: اشراقى)، ص ٣٤.

[٦]. محمد جواد مشكور، فرهنگ فرق اسلامى، ص ٩٦.