٣. ارتباط فرد با طبيعت؛ در جامعه آرمانى هر فرد در قبال طبيعت، بايد امانت‌دار خداى متعال و جانشين و خليفه او باشد. وى وظيفه دارد هم جلوى تضييع و اتلاف‌ها و اسراف‌ها و تبذيرها را بگيرد و هم به عمران و آبادى زمين بپردازد و كارى كند كه نعمت‌هاى الهى هرچه بيشتر و بهتر ظهور و بروز يابد.

٤. ارتباط فرد با انسان‌هاى ديگر؛ در جامعه آرمانى، هر فرد، تمامى ارتباطاتش را با ساير افراد، براساس دو اصل «قسط و عدالت» و «احسان» مبتنى مى‌سازد و در اين راستا، هر فرد، حقوق و اختيارات و نيز تكاليف و وظايف خود و ديگران را همواره محفوظ مى‌دارد. در مقام عمل از جور و ستم مى‌پرهيزد. نهاد سياست و حكومت، خانواده، اقتصاد، حقوق و ... هركدام به ايفاى وظايف واقعى خود پرداخته و از كژتابى و منفعت‌طلبى به دور هستند[١].

اين جامعه آرمانى تنها يك‌بار و آن‌هم در برهه‌اى مهم از تاريخ (نزاع پايانى حق و باطل)، به دست پرتوان مهدى موعود عليه السّلام تحقق يافته و پيروزى و فرج را براى صالحان و شايستگان به ارمغان خواهد آورد؛ چنان‌كه پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و اله مى‌فرمايد: «اى گروه مردم! بر شما بشارت باد به فرج، همانا وعده الهى حق است و تخلف نمى‌پذيرد و حكم او برنمى‌گردد. او آگاه و حكيم است و به درستى، پيروزى خداوند [ى‌] نزديك است».[٢]

در اين‌باره، مطالب و انگاره‌هاى مختلفى را بايد مورد توجه قرار داد كه برخى از آنها در ذيل مى‌آيد:

[١]. ر. ك: همان، ص ٤١٤- ٤٢١.

[٢].« معاشر المؤمنين! أبشروا بالفرج فانّ وعد اللّه حقّ لا يخلف و قضاءه لا يردّ و هو الحكيم الخبير و انّ فتح اللّه قريب ...»: ابى جعفر محمد بن حسن بن على طوسى، كتاب الغيبة،( قم: مؤسسه معارف اسلامى، ١٤١١)، ص ٣٥١؛ محمد باقر مجلسى، بحار الانوار،( بيروت: مؤسسه الوفاء، ١٤٠٤ ق)، جلد ٥١، ص ٦٧، ح ٧؛ على بن عيسى اربلى، كشف الغمه،( تبريز: مكتبه بنى هاشمى، ١٣٨١)، ج ١، ص ٣٩٩.