«به‌نظر مى‌رسد حزب اصلاح‌طلب در پى جبران مافات است. مجلس ملّى با مراسمى باشكوه در مقر سلطنت و با حضور تمامى مقامات سياسى مدعو، گشايش يافت. تنها نمايندگان تهران انتخاب شده‌اند. امّا مجلس كار خود را، بى‌آنكه منتظر ورود همكاران خود از ايالات شود، آغاز كرد. گرچه به نظر مى‌رسد كه ارتجاعيون در حال بازستاندن برخى سنگرهاى از دست رفته هستند، امّا تصور مى‌كنم حزب مردمى بهتر از آن سازمان داده شده است كه بتوان آن را كاملا سركوب نمود. نهضت با مهارت در تمامى ايالات گسترش داده مى‌شود. بى‌ترديد در جرايد خوانده‌ايد كه كنسولگريهاى رشت و تبريز هم به همان ترتيب سفارت مورد هجوم قرار گرفتند. آنان از وليعهد- محمد على شاه آن‌زمان وليعهد بود- قول گرفته‌اند امتيازات اعطايى پدرش را تصويب كند و اگرچه به‌ندرت مى‌توان به سوگند و قول شاهزادگان ارج نهاد، امّا محتمل است وى ناديده گرفتن اين قول را دشوار بيابد.»

نامه بعدى واصله از ايران، توسط دوستى تحرير گشته كه اخيرا پس از غيبتى طولانى و اقامت در هند و انگليس به ايران بازگشته است. اين نامه در ٢٩ دسامبر ١٩٠٦ نوشته شده و برگردان آن چنين است:

«دوست محترم و عزيز، قربانت گردم! در هشتم ماه جارى به سلامت وارد تهران شدم. خدا را شكر كه خود و خويشانم در صحت كامل هستيم و بس شادم كه پس از سالها دورى توفيق يافتم چند روزى را با خانواده، يعنى مادر و خواهر و برادرم، بگذرانم. حال، اوضاع تهران بسيار خوب است.

شور و شوق غريبى در مردم مشاهده مى‌شود. در حال حاضر، مجلس ملّى اجلاس دارد و ديروز، پس از مباحث بسيار كه تا نيمه‌شب به درازا كشيد، موافقت كردند و قرار شد فردا «نظامنامه حقوق ملت» توسط شاه و وليعهد تصويب و توشيح گردد. از آنچه تاكنون مشخص شده، اين منشور بسيار محكم تدوين گشته و شباهت بسيارى به منشور انگلستان دارد. هيأت دولت در برابر مجلس مسئول است؛ مجلس سنا متشكل از ٣٥ نماينده منتخب مردم و ٢٥ نماينده برگزيده حكومت خواهد بود؛ و تعداد اعضاى مجلس ملّى بالغ بر ٢٠٠ نفر خواهد بود كه داراى حق انتقاد از ترتيبات مالى حكومت هستند.

شاه بيچاره در بستر مرگ است و هرلحظه انتظار درگذشت وى مى‌رود. اگر حزب مردمى خشونت نكرده عاقلانه عمل كند، موقعيت مجلس بسيار قدرتمند خواهد بود. يك حزب جمهوريخواه- دسته جمهورى‌طلب- وجود دارد كه عنوان «فدائيان» گرفته است. اين افراد در شب تشكيل جلسه داده به قرآن سوگند مى‌خورند كه تا زنده‌اند عليه حكومت مطلقه مبارزه كنند. بنايى به خانه يك وزير آمد