در اواخر آوريل، روحانيون تهران عريضه‌اى را- كه ظاهرا در روزنامه رسمى كشور نيز طبع گرديد- در مورد مظالم دسامبر ١٩٠٥ به شاه تقديم و در آن تقاضا كردند اصلاحات موعود خود را عملى ساخته و قدرت اجرايى را مطابق قانون اعمال كند[٢]. اين عريضه هيچ اثرى نداشت و در واقع اوضاع به عوض بهبودى، هرچه بيشتر و به‌طور مستمر به وخامت مى‌گرائيد. جواسيس همه‌جا پراكنده بودند. خيابانها مملو از قزاقان و سربازان بود و به هيچ‌كس اجازه داده نمى‌شد سه ساعت پس از غروب از خانه بيرون آيد. سيد عبد اللّه و سيد محمد به ايراد سخنان نكوهشبار بى‌حاصل در باب عين الدوله ادامه داده و همراه آقا سيد جمال، شيخ محمد واعظ و سايرين، به تكفير حكومت خودكامه و استبدادى بر منابر آغاز كردند. خاصه طى محرم- ٢٥ فوريه تا ٢٦ مارس ١٩٠٦- سيد جمال بسيار فعال بود و نفوذ زيادى بر «كلانمدى» ها و قشر فرودست بازار داشت. زيرا با وضوح و زبان مؤثرى كه ايشان مى‌توانستند درك كنند، براى آنها صحبت مى‌كرد و به همين سبب هم او را بسيار دوست مى‌داشتند. به همين سياق، وى به مثابه نمونه‌اى از خودپرستى و رفتار غيرانسانى حكومت مطلقه ايران، براى آنها حكايت مى‌كرد كه چگونه شاه شبى در شكارگاه به بوران برف دچار آمده و از بيم بركندن چادر سلطنتى به دست باد، سربازان را واداشت كه در خارج خيمه طنابهاى چادر را نگاهدارند و فرداى آن شب آنان را در حاليكه از سرما يخ زده و مرده بودند يافتند. به گفته وى، اين «يك قربانى براى شخص بغايت مقدس اعليحضرت بود.»

ديگر عوامل و عناصر صاحب‌نفوذ هم در تلاش بودند، خاصه انجمنى سرى معروف به «انجمن مخفى» و كتابخانه ملّى. كتابخانه ملّى اساسا كتابخانه‌اى آزاد بود كه جهت آموزش عقايد ميهن‌پرستانه به مردم تأسيس، و از جمله با نيانش حاجى سيد نصر اللّه اخوى، مردى درستكار و ميهن‌پرستى حقيقى بود كه حال نيابت رياست مجلس را عهده‌دار است. اين كتابخانه در مقابل ساختمان ارگ قرار داشت و به كلام بديع تقى‌زاده- كه حصول اين اطلاعات را شديدا مديون او هستم- «هركس سرش درد مى‌كرد به آنجا مى‌رفت.» از زمره ساير حاميان اين كتابخانه ميرزا آقا اصفهانى- بعدها از نمايندگان تبريز در مجلس-، حاجى ميرزا حسن رشديه و مجد الاسلام كرمانى- بعدها سردبير نشريه‌

[١] - تايمز، ٢٢ مارس ١٩٠٦.

[٢] - تايمز، ٢٨ آوريل ١٩٠٦.