سردبير روزنامه قديمى‌تر حبل المتين كلكته- به آرمان مردم كرده بودند[١]. دستگير و محاكمه شد و براى مدتى زندانى گرديد. از ميان روزنامه‌هاى سابق، «مجلس» نيز در ٢١ ژوئيه ١٩٠٩ تجديد حيات يافت و بين اين تاريخ و ٢١ سپتامبر پنجاه شماره از آن منتشر گرديد. روزنامه تمدن در ٤ اوت مجددا شروع به انتشار كرد و هرهفته سه‌بار- روزهاى سه‌شنبه، پنج‌شنبه و شنبه- منتشر مى‌گرديد.

«نداى وطن» همزمان با روزنامه «مجلس»، يعنى در ٢١ ژوئيه ١٩٠٩، تجديد حيات يافت. در ميان روزنامه‌هاى جديدالانتشار بعد از پيروزى مليّون، روزنامه‌هاى «ايران نو» و «شرق» مهمترين بودند.

اوّلين شماره روزنامه «ايران نو» در ٢٤ اوت ١٩٠٩، و روزنامه «شرق» در اواسط ماه سپتامبر منتشر گشت. از روزنامه «سروش»، روزنامه فارسى‌زبانى كه در ٣٠ ژوئيه ١٩٠٩ در قسطنطنيه شروع به انتشار نمود، نيز بايد ياد شود.

اوّلين مرحله انتخابات مجلس در تهران، در ١٧ اوت خاتمه يافت و در همان روز يك هيأت مديره متشكل از ٢٠ عضو، از جمله دو تن از ژنرالهاى مليّون يعنى سپهدار و سردار اسعد، تشكيل گرديد كه داراى اختيارات اجرايى در زمينه كنترل امور بود[٢]. آنها كار خود را با كشف مبارك ذخيره‌اى از تومانهاى طلا، به ارزش تقريبى ٢٠ هزار پوند، در خزانه‌دارى آغاز كردند[٣]. در اوّل سپتامبر عضو عمومى اعدام گرديد كه البته برخى از افراد از آن مستثنى شده بودند- خاصه امير بهادر جنگ، سعد الدوله- كه من در ١٨ دسامبر ١٩٠٩ وى را در پاريس ملاقات كردم- و مشير السلطنه‌[٤]. دو تن اوّل از اين سه تن، در سفارتخانه روسيه و نفر سوم در سفارت تركيه پناهنده شده بودند. در ١٣ سپتامبر، تعداد اعضاى هيأت مديره فوق‌الذكر به ٤٠ تن افزايش يافت، در حاليكه به دليل برقرارى شرايط عادى‌تر، از زمان عزيمت شاه سابق، وظيفه آن به وظايف يك شوراى مشورتى محدود گرديده بود[٥]. تا ١٠ اكتبر، نيمى از انتخابات سراسر كشور انجام يافته‌[٦] و تا ٢٨ اكتبر ٦٤ تن از نمايندگان جديد- يعنى سه تن بيش از حداقل لازم براى كسب حدنصاب- وارد تهران شدند. امّا

[١] - نگاه كنيد به مقاله‌اى عالى در روزنامه استاندارد مورخ ١٥ نوامبر ١٩٠٩، بقلم خبرنگار آن روزنامه در تهران و نيز نگاه كنيد به مقاله‌اى در مورد مطبوعات ايران به قلم خبرنگار ويژه تايمز، كه در شماره ٢٩ اكتبر ١٩٠٩ آن روزنامه منتشر گرديد.

[٢] - تلگرام رويتر، مورخ ١٨ اوت، از تهران.

[٣] - همان مرجع، و تايمز مورخ ١٨ اوت.

[٤] - خبرنگار ويژه رويتر.

[٥] - تايمز، ١٤ سپتامبر.

[٦] - همان مرجع، ١١ اكتبر.