انقلاب مشروطيت ايران - براون، ادوارد؛ مترجم مهري قزويني - الصفحة ٣٠٠
در حاليكه معدودى از اروپائيان كنجكاو هم شروع به حركت به سوى تهران كردند، امّا با دريافت اينكه جادهها مسدود و دروازهها بسته است، به زودى بازگشتند. معهذا، وزيرمختار فرانسه، همراه سرمترجم خود، موفق به عبور از دروازه گرديد و در ميان رگبار گلولهها اين دو تن به گردش در خيابانها پرداختند تا متقاعد شوند كه جان و مال اتباع فرانسه بىجهت به خطر نيفتاده است و در صورت نياز اقداماتى اتخاذ كنند كه سفارت فرانسه را به اعطاى پناهندگى به آنها قادر كند. سروصداى نبرد از روستاهاى قلهك و زرگنده قابلشنيدن بود، اگرچه هيچ خبر دقيقى قابل اكتساب نبود. در اين روستاها اكثر اروپائيان اقامت دارند و مقر تابستانى سفارتخانههاى خارجى در اين نقاط واقع است. سال گذشته، تقريبا در همين موقع ليبرالها و مليّون به آنجا گريختند تا در اين سفارتخانهها پناه بگيرند، و امروز اين شاهزادگان و ارتجاعيون هستند كه به چنين كارى مبادرت مىورزند.»
از ورود يك ستون از ارتش مليّون به داخل شهر، خبرنگار تايمز روايت ذيل را به دست مىدهد:-
«ساعت ٣٠/ ٦ دقيقه صبح ... نيروهاى مليّون به آرامى، از طريق دروازه يوسف آباد در استحكامات شمالى، وارد شهر شدند. آنها دروازه را باز و بدون محافظ يافته و بىشليك يك گلوله وارد شهر شده بودند. برخى از مقامات بانك كه عازم يك اسبسوارى آرام در صبح بودند، حدود ٨٠٠ تن از آنها را ديدند و به آنها گفته شد كه ديگران متعاقبا خواهند آمد. اين ورود آنچنان به آرامى صورت گرفت كه يك ساعت بعد، هنگامى كه همين مقامات در حال بازگشت به سوى بانك بودند، عملا با گشت قزاق مواجه گشتند كه سرگرم وظيفه روزمره خود و گشتزنى در اطراف محلات شمال شهر بودند. اين گروه گشت آنچنان آرام قدم مىزدند كه اين شاهدان تصور نمودند آنها همهچيز را مىدانند. امّا يك رشته شليكهاى پىدرپى آنها را با دستپاچگى به سوى قرارگاههايشان راند و تصور مىرود كه در آن موقع بود كه براى اوّلينبار از آنچه كه به وقوع پيوسته بود مطلع گشتند.»
برخى جزئيات ديگر از نبرد اينروز، توسط خبرنگار ويژه رويتر در ديلى نيوز تهيه گرديد. بنا به گفته وى «اوباش تفنگدار از دروازه يوسف آباد محافظت مىكردند كه پس از شليك چند گلوله تفنگهاى خود را زمين انداخته و گريختند. دروازه دولت توسط عدهاى از سربازان محافظت مىشد كه سه تن از آنها كشته و بقيه تسليم شدند. سپهدار و سردار اسعد، در ميان فريادهاى «زنده باد مشروطه» وارد شهر شدند! مليّون جهت گراميداشت تصرف شهر گلولهاى توپ شليك كردند.