«نداى وطن»- بودند. اين سه تن، كه همگى توسط عين الدوله به كلات نادرى تبعيد شدند، به لحاظ درستكارى مورد سوءظن بودند. ميرزا آقا اصفهانى به دليل دورويى هم مورد بدگمانى رفقايش بود كه وى را از كتابخانه اخراج كردند و هم سوءظن عين الدوله كه نخست با ارسال مقالاتى به نشريه «حبل المتين»- منطبعه كلكته- براى وى خودشيرينى مى‌كرد. دومين نفر پس از رجعت از كلات نادرى به نمايندگى تبريز در مجلس برگزيده شد. امّا متعاقبا در روزنامه مصور تبريز به نام «حشرات الارض» مورد انتقاد واقع و توسط ساير همكارانش از مجلس اخراج گرديد. وى بعدها، در تابستان ١٩٠٨، به لندن آمد و در نشريه «وست مينستر گازت»(Westminster Gazette) - ٢٥ اوت‌[١]- از اقدام محمد على شاه در انهدام مجلس دفاع كرد و به‌نظر مى‌رسد كه ازآن‌پس به منظور تحريك مجتهدين جهت قطع حمايتشان از آرمان مشروطيت به كربلا و نجف عزيمت نمود، امّا خوشبختانه در اين تلاش خود كاملا نامراد گرديد. مجد الاسلام هم مظنون به رشوه‌خوارى بود.

عين الدوله، كه از نكوهش وعاظ آزرده بود، آقا سيد جمال را نفى بلد كرد. سيد به قم هجرت كرد و پس از مدتى عين الدوله تصميم گرفت شيخ محمد را هم اخراج كند. سربازان شيخ را ربوده، بر الاغى نشانده و مى‌خواستند با شتاب از محل دور سازند. امّا جماعتى از مردم گرد آمده و با انتقال شيخ مخالفت كردند. بدين جهت فرمانده سربازان او را به نزديكترين قراولخانه برده و در سلولى زندانى كرد و به سربازان فرمان داد كه در صورت پيشروى جمعيت به سوى قراولخانه به سوى آنان آتش بگشايند. به رغم اين هشدار، طلبه‌اى سيد حسين نام به سوى در قراولخانه حمله برده قصد شكستن آن را داشت. فرمانده به سربازان فرمان آتش داد. امّا آنان از اين كار امتناع كردند. بنابراين، آن فرمانده خود تيراندازى كرده، سيد كشته شد و فورا درگيرى سختى روى داد. فرمانده گريخت و شيخ محمد توسط مردم از زندان آزاد شد. اين رخداد در ٢٨ ربيع الثانى- ٢١ ژوئن ١٩٠٦-، يعنى به تقريب دو سال پيش از روز خونين كودتا، به وقوع پيوست.

جسد سيد مقتول در خيابانها و بازارها و در ميان سوگوارى ناظران گردانيده شد و در نتيجه برخورد ديگرى بين مردم و سربازان كه مى‌كوشيدند از اين اقدام ممانعت كنند روى داد و مجددا به سوى مردم آتش گشودند. در نتيجه اين درگيرى قريب پانزده تن از جمله سيدى به نام عبد المجيد كشته شدند. مرگ اين دو سيد به كارنامه اعمال سوء عين الدوله، كه نامش «ميرزا عبد المجيد» بود،

[١] - اين مقاله زير عنوان« در ايران چه گذشت» به چاپ رسيد. من در شماره ٤ سپتامبر ١٩٠٨ به اين مقاله پاسخ گفتم.