آغاز كرد و آقاى «جرج چرچيل»(George Churchill) ، معاون كنسول وقت در رشت، هم گزارش اميدواركننده‌اى ارسال داشت كه مجموع كالاهاى انگليسى وضعيت مساعد خود را حفظ كرده و تجارت روسيه عمدتا منحصر به كالاهايى است كه از نظر كيفيت و قيمت در سطح نازلترين قرار دارند[١]. سرانجام، در كريسمس ١٩٠٣، اعلام شد حكومت ايران شش تن ديگر از مقامات بلژيكى را در مناصب مختلف امور مالياتى منصوب و آقاى «نوز»(Naus) را به مديريت گمركات تعيين نموده است.

حال به سال ١٩٠٤ مى‌رسيم؛ سالى كه در آن وقايع عمده ايران به شرح ذيل هستند:

در ٢٤ ژانويه امين الدوله معروف، كه انتصابش به وزارت داخله در سپتامبر ١٩٠٣ پيش از اين مذكور افتاد، به صدارت عظما منصوب و به مدت سه سال، يعنى تا اوت ١٩٠٦، در اين پست ابقاء گرديد[٢]. تقريبا در همين زمان، از سن پترزبورگ گزارش شد تعدادى جزوه كه به فارسى نوشته شده در تهران توزيع گرديده و در آنها به مردم ايران عليه انگلستان و طرح آن كشور جهت «تنزل موقعيت ايران تا حد موقعيت هند[٣]» هشدار داده شده است. بنابراين گزارش، نشريه «نوو ورميا» به روسيه هشدار داد كه مساعى خود در ايران را به خاطر گرفتاريهاى مربوط به ژاپن، كه چند روز بعد با حمله شبانه به بندر آرتور به شروع جنگ ژاپن و روسيه انجاميد، كاهش ندهد. دو روز قبل از آن واقعه، اعلام شد يك هيأت تجارى روسيه در حال عزيمت به ايران است‌[٤]. در سه ماهه نخست اين سال، تركمنها اقدامى گستاخانه عليه ايران انجام دادند[٥] و شاه فرمانى صادر كرد كه در آن به وليعهد و اميرنظام دستور داد كه تا نهم فوريه به تهران بازگردند.

در ژوئيه ١٩٠٤، روزنامه‌اى تحت نام «ريوو ترنس كاسپينى»(Revue Transcaspienne) به زبان فارسى در عشق آباد منتشر و در خراسان توزيع شد كه هدف اصلى آن ارائه اخبار خاور دور به روايت روسيه و مقابله با گزارشات به اصطلاح دروغى بود كه در مورد خطر روسيه توسط انگليسيها پخش مى‌گرديد[٦]. در ١٥ ژوئيه، به نقل از «دنيوينيك»(Dnievnik) ، از ورشو گزارش شد كه ايران در چنان‌

[١] - تايمز، ٢١ دسامبر ١٩٠٣.

[٢] - تايمز، ٢٥ ژانويه ١٩٠٤.

[٣] - تايمز، ٢٩ ژانويه ١٩٠٤.

[٤] - تايمز، ١٠ فوريه ١٩٠٤.

[٥] - تايمز، ٢١ ژانويه ١٩٠٤.

[٦] - تايمز، ١١ ژوئيه ١٩٠٤.