فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٧٨ - احكام مربوط به اموال منقول گمشده(غير از انسان و حيوان)

بخواهد پس از مدت تعريف مال را براى صاحبش نگهدارى كند، عنوان امانت دارد و ضامن تلف آن نيست؛ ولى اگر بخواهد مال را صدقه بدهد و يا براى خودش تملّك نمايد، ضامن است و با درخواست مالك بايد عين مال و در فرض تلف شدن عين آن عوضش را به او ردّ نمايد.

٨٧- ضمان در لقطه مشروط و موقوف بر پيدا شدن مالك يا وارث او و راضى نبودن آنها به تصدّق- صدقه دادن- لقطه يا تملّك آن است، پس لقطه از ابتداء داخل ديون نيست و ضمان آن از هنگام تصدّق يا تملّك آن است، البته بطور كشف، يعنى از پيدا شدن مالك كشف مى‌شود كه عمل فرد يابنده موجب ضمان بوده است.

٨٨- بعد از يكسال إعلان و تعريف اگر يابنده، مال پيدا شده را تملّك كند و سپس صاحبش پيدا شود، چنانچه عين مال باقى باشد مالك حق گرفتن همان عين را دارد و نمى‌تواند يابنده را ملزم كند به اينكه عوض آن را بدهد، چه آن مال مثلى باشد و چه قيمى، و همچنين يابنده نمى‌تواند مالك را ملزم كند به اينكه مثل آن مال يا قيمت آن را از او بگيرد؛ و اما اگر مال تلف شده يا صدقه داده شده و يا به فروش رسيده باشد، مالك حق ندارد عين مالش را از او مطالبه كند، و تنها حق دارد بدل آن را كه مثل يا قيمت است دريافت دارد، هرچند عين مال در فرض صدقه نزد فقيرى كه صدقه را گرفته است موجود باشد، بلكه تنها مى‌تواند صدقه فرد يابنده را قبول نكند و از او بدل مال خود را مطالبه نمايد؛ و اگر راضى به صدقه شود، نمى‌تواند عين مال يا عوض آن را از يابنده مطالبه كند و اجر صدقه براى او مى‌باشد.

اين در فرضى است كه مالك پيدا شود؛ و اما اگر پيدا نشود چيزى بر يابنده لقطه نيست.

٨٩- اگر يابنده لقطه بدون تعريف و إعلان از مالى كه پيدا كرده است قصد تملّك كند، ضامن آن مى‌شود؛ و چنانچه بعد از آن، از قصد خود برگردد و قصد كند كه آن مال نزد او امانت باشد و در پايان تعريف درباره آن تصميم بگيرد، با اين قصد ضمان مرتفع نمى‌شود؛ هرچند ارتفاع ضمان بعيد نيست، زيرا تغيير عنوان موجب تغيير حكم است.