فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١١٧ - اسباب ضمان قهرى

٧٤- اگر پزشك با بيمار يا ولىّ او شرط عدم ضمان كند- يعنى مثلًا پزشك بگويد اگر ضررى به مريض برسد من ضامن نيستم- در صورتى كه حاذق باشد و دقت و احتياط را در معالجه رعايت نمايد و در عين حال به مريض ضررى برسد ضامن نيست.

٧٥- اگر پزشك از دارويى تعريف كند يا بگويد فلان دارو درمان فلان درد است و بيمار با اختيار و فهم خويش دارو را با درد خود منطبق نموده و مصرف كند، پزشك ضامن عوارض آن نيست.

٧٦- اگر پزشك نسخه‌اى بنويسد و طورى دستور به مصرف دارو بدهد كه بيمار از خود اختيارى نداشته باشد و به اعتماد دستور پزشك دارو را مصرف نمايد، چنانچه پزشك خطاء كرده باشد و به مريض آسيبى برسد يا بميرد ضامن است، و نيز اگر با دست خود به بيمار دارو بدهد يا آمپول تزريق نمايد و عوارضى پيش آيد مسؤول مى‌باشد؛ مگر اينكه شرط عدم ضمان كند و احتياط و دقت لازم را بنمايد.

٧٧- اگر حال بيمار طورى باشد كه بايد به سرعت معالجه شود و شرط عدم ضمان يا اجازه گرفتن از بيمار يا ولىّ او ميسّر نباشد، چنانچه پزشك با احتياط لازم اقدام به معالجه كند و آسيبى به بيمار برسد ضامن نيست.

٧٨- در مواردى كه بيمار يا ولىّ او شرط عدم ضمان را از پزشك قبول نكنند، چنانچه جان بيمار در خطر نباشد يا مراجعه به پزشك ديگر ممكن باشد، او مى‌تواند بيمار را رها كرده و معالجه ننمايد؛ و اگر جان بيمار در خطر باشد و مراجعه به پزشك ديگر ممكن نباشد، اقدام به معالجه او لازم است؛ و در اين صورت اگر پزشك حاذق بوده و احتياط و دقت لازم را بنمايد ضامن نيست.

٧٩- ضامن نبودن پزشك به وسيله نصب اطلاعيه در محل درمان يا اعلام از رسانه‌ها ثابت نمى‌شود، بلكه بايد خود بيمار يا ولىّ او پس از آگاهى از كيفيت درمان شرط عدم ضمان را بطورى كتبى يا شفاهى قبول كنند؛ و چنانچه از روى اضطرار و ناچارى هم باشد اشكال ندارد؛ ولى اگر از روى اكراه باشد، پزشك ضامن است.

٨٠- در مواردى كه اشتباه آزمايشگاه منجر به اشتباه در معالجه شود، اگر خسارت‌