تا هنگامى كه قضا [و قدر]، موافق پايان يافتن مدّت بلا شد، بصيرت و آگاهى خويش را بر شمشيرشان مى‌نهند [و با بصيرت، سلاح خود را در برخورد با دشمن به كار مى‌گيرند] و به فرمان اندرزگوى خويش (امام مهدى عليه السلام)[١] از پروردگار خود، اطاعت مى‌كنند.

جهانى شدن انقلاب مهدوى و تداوم آن نيز نيازمند رشد علم و آگاهى است و از اين رو، بنيادى‌ترين اقدامات فرهنگى در حكومت امام مهدى عليه السلام، توسعه و تعميق معرفت و بصيرت جامعه است.

ثقة الإسلام كلينى رحمه الله از امام باقر عليه السلام روايت كرده كه فرمود:

إذا قامَ قائِمُنا وَضَعَ اللَّهُ يَدَهُ عَلى‌ رُؤوسِ العِبادِ، فَجَمَعَ بِها عُقولَهُم، وَ كَمُلَت بِهِ أحلامُهُم‌[٢].[٣]

هنگامى كه قائم ما قيام كند، خداوند دستش را بر سرِ بندگان مى‌نهد و عقل‌هاى ايشان را با آن، جمع مى‌كند و خردهايشان با او كامل مى‌شود.

اين سخن، بدين معناست كه هم‌زمان با قيام امام مهدى عليه السلام، نخستين لطف و عنايت خداوند سبحان به مردم، رشد عقلى و تكامل علمى آنهاست.

در حديثى ديگر از امام صادق عليه السلام نقل شده كه مى‌فرمود:

العِلمُ سَبعَةٌ وَ عِشرونَ حَرفاً، فَجَميعُ ما جاءَت بِهِ الرُّسُلُ حَرفانِ، فَلَم يَعرِفُ النّاسُ حَتَّى اليَومِ غَيرَ الحَرفَينِ، فَإِذا قامَ القائِمُ عليه السلام أخرَجَ الخَمسَةَ وَ العِشرينَ حَرفاً فَبَثَّها فِي النّاسِ، وَ ضَمَّ إليهَا الحَرفَينِ حَتّى‌ يَبُثَّها سَبعَةً وَ عِشرينَ حَرفاً[٤].[٥]

[١]. گفتنى است كه برخى شارحان نهج البلاغة، به قرينه جملات بعدى خطبه، مقصود از« اندرزگو» را پيامبر صلى الله عليه و آله گرفته‌اند؛ ليكن به نظر مى‌رسد كه آن جملات، بخش ديگرى از سخنان امام عليه السلام است كه توسّط سيّد رضى، انتخاب و تقطيع شده و بلافاصله پس از بخش مورد نظر ما قرار گرفته است و همان طور كه در منهاج البراعة فى شرح نهج البلاغة( ج ٩ ص ١٣٢) آمده و به قرينه عنوان خطبه، مقصود، بقيّة اللَّه الأعظم امام مهدى- أرواحُنا فِداه- است.

[٢]. فى الخرائج والجرائح:« أخلاقهم» بدل« أحلامهم».

[٣]. ر. ك: ص ٢٣٢ ح ١٧٩١.

[٤]. الخرائج والجرائح:« جزءان» و« حرفان» بدل« جزأ» و« حرفأ».

[٥]. ر. ك: ص ٢٣٤ ح ١٧٩٤.