دانشنامه امام مهدى بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٩٥ - ١ تجديد حيات اسلام و پيروى همه مردم از آن

اهل ملّتى باقى نمى‌مانَد، مگر اين كه داخل در اسلام مى‌شود.[١]

شيخ مفيد نيز با عبارت‌ «وَ لَم يَبقَ أَهلُ دِينٍ حَتَّى يُظهِرُوا الْإِسْلامَ وَ يَعْتَرِفُوا بِالْإِيمَانِ»، داخل شدن همه پيروان اديان ديگر در اسلام را بيان مى‌كند.[٢]

سيّد رضى از مسند ابن حنبل، اين فرموده پيامبر صلى الله عليه و آله را مى‌آورد كه با بيانى زيبا و استعارى مى‌فرمايد:

لَيَدخُلَنَ هَذَا الدِّينُ عَلَى مَا دَخَلَ عَلَيهِ اللَّيلُ؛[٣]

اين دين (اسلام) به هر جا كه شب [و روز] دارد، وارد مى‌شود.

عيّاشى، شبيه همين تعبير را به نقل زُراره از امام صادق عليه السلام مى‌آورد كه در آن، تنها به جاى‌ «لَيَدخُلَنَّ ...»، تعبير «لَيَبلُغَنَّ دِينُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه و آله»[٤] به كار رفته است.

طبرى، تعبير «حَتَّى لا يُرَى إِلّا دينُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه و آله؛ تا آن كه جز دين محمّد صلى الله عليه و آله ديده نمى‌شود» را از طريق ابو جارود از امام صادق عليه السلام نقل مى‌كند.[٥]

عيّاشى هم شبيه همين تعابير را نقل مى‌كند و افزون بر اينها اين فرموده امام باقر عليه السلام را نيز مى‌آورد كه:

يُقَاتِلُونَ وَ اللَّهِ حَتَّى يُوَحَّدَ اللَّهُ وَ لا يُشرَكَ بِهِ شَى‌ءٌ.[٦]

به خدا تا جايى مى‌جنگند كه خدا را يكى بدانند و هيچ شركى به او نورزند.

طَبرِسى حديثى را مى‌آورد كه گفتگوى ياران امام حسن عليه السلام با ايشان پس از زخمى شدن در آن نقل شده است. در آن جا به امام عليه السلام اشكال مى‌گيرند و از ايشان مى‌پرسند كه: چرا مردم اين قدر متحيّرند؟ امام عليه السلام در پاسخ، فرموده پدرش امير

[١]. بحار الأنوار: ج ٥١ ص ٦١.

[٢]. الإرشاد: ج ٢ ص ٣٨٤.

[٣]. المَجازات النبوية: ص ٣٧٤، مسند ابن حنبل: ج ٤ ص ١٠٣، كنز العمّال: ج ١ ص ٢٦٧ ح ١٣٤٥. در اين دو منبع، تعبير:« ليبلغنّ هذا الأمر» وجود دارد كه با حديث امام صادق عليه السلام سازگارتر است.

[٤]. تفسير العيّاشى: ج ٢ ص ٥٦، بحار الأنوار: ج ٥١ ص ٥٥.

[٥]. دلائل الإمامة: ٤٥٦، الغيبة، طوسى: ص ٤٧٤.

[٦]. تفسير العيّاشى: ج ٢ ص ٦١، بحار الأنوار: ج ٥٢ ص ٣٤٥.