پيدا مى‌كند و عزيز مى‌شود و همه جبّاران، شكست مى‌خورند.[١] با تجديد حيات اسلام، حاكميت دينى در همه جهان برپا مى‌گردد و راه‌هاى باطل، همه از بين مى‌روند. در مضامين احاديث نيز به اين موضوع، توجّه داده شده است. با اين رويكرد، ديگر نمى‌توان به بقاى اديان ديگر- كه آميزه‌اى از حقّ و باطل، و سره و ناسره هستند، حكم كرد.[٢]

احاديث متعدّدى از پيروزى اسلام بر همه اديان، گرايش همه مردم به اسلام و كلمه توحيد، با رغبت يا با اكراه، محو شرك و كفر، رواج شهادت به وحدانيت خدا و رسالت پيامبر صلى الله عليه و آله در همه اطراف عالم، اين كه در هيچ جاى جهان جز دين محمّد صلى الله عليه و آله ديده نمى‌شود، اين كه همه كفّار، مؤمن مى‌شوند و همه ناصالحان، صالح مى‌گردند و ... در حكومت امام مهدى عليه السلام حكايت مى‌كنند كه ذكر همه آنها در اين مجال نمى‌گنجد[٣] و برخى را از باب نمونه مى‌آوريم.

در حديثى صحيح از امير مؤمنان عليه السلام در توضيح آيه پيروزى اسلام بر همه اديان‌[٤] مى‌فرمايد:

هنوز اين پيروزى فرا نرسيده است ... تا آن‌گاه كه هيچ قريه‌اى باقى نمانَد، مگر آن كه صبح و شام در آن، شهادت «لا إلهَ إلّااللَّهُ» و «مُحَمَّد رَسُولُ اللَّهِ»، سر داده شود.[٥]

ابن عبّاس نيز شبيه همين تفسير را از آيه دارد، جز اين كه تصريح مى‌كند كه هيچ‌

[١]. عقد الدُّرَر: ص ٦٢؛ كشف الغمّة: ج ٢ ص ٤٧٣، بحار الأنوار: ج ٥١ ص ٨٣.

[٢]. در باره اين استدلال، جاى درنگ وجود دارد. بعداً به آن خواهيم پرداخت.

[٣]. براى ديدن آنها، ر. ك: الكافى: ج ١ ص ٤٣٢ و ٤٣٤، كمال الدين: ص ٣٤٥ و ٦٧٠، التبيان فى تفسير القرآن: ج ٩ ص ٣٣٦، مجمع البيان: ج ٩ ص ١٩١ و ج ٥ ص ٣٨، الاحتجاج: ج ١ ص ٦٠٥، تفسير العياشى: ج ١ ص ١٨٣، مختصر بصائر الدرجات: ص ١٨٠، ينابيع المودة: ج ٣ ص ٢٤٠، كشف الغمّه: ج ٣ ص ٢٦٢، عقد الدُّرَر: ص ٦٢، الصراط المستقيم: ج ٢ ص ٢٢٧، بحار الأنوار: ج ٩٣ ص ١٢٥ و ج ١٦ ص ٣٠٨ و ج ٥٢ ص ٣٢٤ و ٣٤٠ و ٣٩٠ و ١١٠ و ج ٥١ ص ١٤٦ و ٥٥ و ج ٥٣ ص ٤ و ج ٢٤ ص ٣٣٦.

[٤]. پيش‌تر گذشت.

[٥]. تأويل الآيات الظاهرة: ص ٦٦٣.